text

सूक्त १०२

22 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।

गहराई 4 / 4

स्रोत-सन्दर्भ तैयार
बहुभाषी सामग्री मॉडल तैयार
ज्ञान-परीक्षण मार्ग तैयार
डिजिटल ग्रन्थ संस्करण
विषय-सूची
डिजिटल ग्रन्थ संस्करण

सूक्त १०२

22 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।

पृष्ठ 1 में से 24
आपका स्थान सुरक्षित है

बटन, स्वाइप या बाएँ-दाएँ तीर कुंजियों से पृष्ठ पलटें।

निरन्तर पाठ के रूप में पढ़ें

Rigveda 8.102.1

Rigveda 8.102.1
मूल पाठ

त्वमग्ने बृहद्वयो दधासि देव दाशुषे। कविर्गृहपतिर्युवा॥

लिप्यन्तरण

tvamagne bṛhadvayo dadhāsi deva dāśuṣe | kavirgṛhapatiryuvā ||

Rigveda 8.102.2

Rigveda 8.102.2
मूल पाठ

स न ईळानया सह देवाँ अग्ने दुवस्युवा। चिकिद्विभानवा वह॥

लिप्यन्तरण

sa na īḻānayā saha devā agne duvasyuvā | cikidvibhānavā vaha ||

Rigveda 8.102.3

Rigveda 8.102.3
मूल पाठ

त्वया ह स्विद्युजा वयं चोदिष्ठेन यविष्ठ्य। अभि ष्मो वाजसातये॥

लिप्यन्तरण

tvayā ha svidyujā vayaṁ codiṣṭhena yaviṣṭhya | abhi ṣmo vājasātaye ||

Rigveda 8.102.4

Rigveda 8.102.4
मूल पाठ

और्वभृगुवच्छुचिमप्नवानवदा हुवे। अग्निं समुद्रवाससम्॥

लिप्यन्तरण

aurvabhṛguvacchucimapnavānavadā huve | agniṁ samudravāsasam ||

Rigveda 8.102.5

Rigveda 8.102.5
मूल पाठ

हुवे वातस्वनं कविं पर्जन्यक्रन्द्यं सहः। अग्निं समुद्रवाससम्॥

लिप्यन्तरण

huve vātasvanaṁ kaviṁ parjanyakrandyaṁ sahaḥ | agniṁ samudravāsasam ||

Rigveda 8.102.6

Rigveda 8.102.6
मूल पाठ

आ सवं सवितुर्यथा भगस्येव भुजिं हुवे। अग्निं समुद्रवाससम्॥

लिप्यन्तरण

ā savaṁ savituryathā bhagasyeva bhujiṁ huve | agniṁ samudravāsasam ||

Rigveda 8.102.7

Rigveda 8.102.7
मूल पाठ

अग्निं वो वृधन्तमध्वराणां पुरूतमम्। अच्छा नप्त्रे सहस्वते॥

लिप्यन्तरण

agniṁ vo vṛdhantamadhvarāṇāṁ purūtamam | acchā naptre sahasvate ||

Rigveda 8.102.8

Rigveda 8.102.8
मूल पाठ

अयं यथा न आभुवत्त्वष्टा रूपेव तक्ष्या। अस्य क्रत्वा यशस्वतः॥

लिप्यन्तरण

ayaṁ yathā na ābhuvattvaṣṭā rūpeva takṣyā | asya kratvā yaśasvataḥ ||

Rigveda 8.102.9

Rigveda 8.102.9
मूल पाठ

अयं विश्वा अभि श्रियोऽग्निर्देवेषु पत्यते। आ वाजैरुप नो गमत्॥

लिप्यन्तरण

ayaṁ viśvā abhi śriyo'gnirdeveṣu patyate | ā vājairupa no gamat ||

Rigveda 8.102.10

Rigveda 8.102.10
मूल पाठ

विश्वेषामिह स्तुहि होतॄणां यशस्तमम्। अग्निं यज्ञेषु पूर्व्यम्॥

लिप्यन्तरण

viśveṣāmiha stuhi hotṝṇāṁ yaśastamam | agniṁ yajñeṣu pūrvyam ||

Rigveda 8.102.11

Rigveda 8.102.11
मूल पाठ

शीरं पावकशोचिषं ज्येष्ठो यो दमेष्वा। दीदाय दीर्घश्रुत्तमः॥

लिप्यन्तरण

śīraṁ pāvakaśociṣaṁ jyeṣṭho yo dameṣvā | dīdāya dīrghaśruttamaḥ ||

Rigveda 8.102.12

Rigveda 8.102.12
मूल पाठ

तमर्वन्तं न सानसिं गृणीहि विप्र शुष्मिणम्। मित्रं न यातयज्जनम्॥

लिप्यन्तरण

tamarvantaṁ na sānasiṁ gṛṇīhi vipra śuṣmiṇam | mitraṁ na yātayajjanam ||

Rigveda 8.102.13

Rigveda 8.102.13
मूल पाठ

उप त्वा जामयो गिरो देदिशतीर्हविष्कृतः। वायोरनीके अस्थिरन्॥

लिप्यन्तरण

upa tvā jāmayo giro dediśatīrhaviṣkṛtaḥ | vāyoranīke asthiran ||

Rigveda 8.102.14

Rigveda 8.102.14
मूल पाठ

यस्य त्रिधात्ववृतं बर्हिस्तस्थावसंदिनम्। आपश्चिन्नि दधा पदम्॥

लिप्यन्तरण

yasya tridhātvavṛtaṁ barhistasthāvasaṁdinam | āpaścinni dadhā padam ||

Rigveda 8.102.15

Rigveda 8.102.15
मूल पाठ

पदं देवस्य मीळ्हुषोऽनाधृष्टाभिरूतिभिः। भद्रा सूर्य इवोपदृक्॥

लिप्यन्तरण

padaṁ devasya mīḻhuṣo'nādhṛṣṭābhirūtibhiḥ | bhadrā sūrya ivopadṛk ||

Rigveda 8.102.16

Rigveda 8.102.16
मूल पाठ

अग्ने घृतस्य धीतिभिस्तेपानो देव शोचिषा। आ देवान्वक्षि यक्षि च॥

लिप्यन्तरण

agne ghṛtasya dhītibhistepāno deva śociṣā | ā devānvakṣi yakṣi ca ||

Rigveda 8.102.17

Rigveda 8.102.17
मूल पाठ

तं त्वाजनन्त मातरः कविं देवासो अङ्गिरः। हव्यवाहममर्त्यम्॥

लिप्यन्तरण

taṁ tvājananta mātaraḥ kaviṁ devāso aṅgiraḥ | havyavāhamamartyam ||

Rigveda 8.102.18

Rigveda 8.102.18
मूल पाठ

प्रचेतसं त्वा कवेऽग्ने दूतं वरेण्यम्। हव्यवाहं नि षेदिरे॥

लिप्यन्तरण

pracetasaṁ tvā kave'gne dūtaṁ vareṇyam | havyavāhaṁ ni ṣedire ||

Rigveda 8.102.19

Rigveda 8.102.19
मूल पाठ

नहि मे अस्त्यघ्न्या न स्वधितिर्वनन्वति। अथैतादृग्भरामि ते॥

लिप्यन्तरण

nahi me astyaghnyā na svadhitirvananvati | athaitādṛgbharāmi te ||

Rigveda 8.102.20

Rigveda 8.102.20
मूल पाठ

यदग्ने कानि कानि चिदा ते दारूणि दध्मसि। ता जुषस्व यविष्ठ्य॥

लिप्यन्तरण

yadagne kāni kāni cidā te dārūṇi dadhmasi | tā juṣasva yaviṣṭhya ||

Rigveda 8.102.21

Rigveda 8.102.21
मूल पाठ

यदत्त्युपजिह्विका यद्वम्रो अतिसर्पति। सर्वं तदस्तु ते घृतम्॥

लिप्यन्तरण

yadattyupajihvikā yadvamro atisarpati | sarvaṁ tadastu te ghṛtam ||

Rigveda 8.102.22

Rigveda 8.102.22
मूल पाठ

अग्निमिन्धानो मनसा धियं सचेत मर्त्यः। अग्निमीधे विवस्वभिः॥

लिप्यन्तरण

agnimindhāno manasā dhiyaṁ saceta martyaḥ | agnimīdhe vivasvabhiḥ ||

स्रोत और सम्पादकीय विवरण

  1. Rigveda Mandala 8, machine-readable Sanskrit and Roman text — Mandala 8Sanskrit Documents
  2. Rigveda Shakala Samhita, Mandala 8, Sukta 102 — RV 8.102Vedic Heritage Portal, Ministry of Culture, Government of India
एक स्पष्ट उत्तर

सामान्य प्रश्न

सूक्त १०२ क्या है?

सूक्त १०२ सनातन धर्म ज्ञान-मानचित्र का एक बिन्दु है। यह पृष्ठ इसे उसके शास्त्रीय, दार्शनिक या जीवंत परम्परा के सन्दर्भ में रखता है और इसकी शाखाओं, स्रोतों तथा सम्बन्धित मार्गों से जोड़ता है।