Sukta 91

त्वं सोम प्र चिकितो मनीषा त्वं रजिष्ठमनु नेषि पन्थाम्। तव प्रणीती पितरो न इन्दो देवेषु रत्नमभजन्त धीराः॥

tvaṁ soma pra cikito manīṣā tvaṁ rajiṣṭhamanu neṣi panthām | tava praṇītī pitaro na indo deveṣu ratnamabhajanta dhīrāḥ ||

त्वं सोम क्रतुभिः सुक्रतुर्भूस्त्वं दक्षैः सुदक्षो विश्ववेदाः। त्वं वृषा वृषत्वेभिर्महित्वा द्युम्नेभिर्द्युम्न्यभवो नृचक्षाः॥

tvaṁ soma kratubhiḥ sukraturbhūstvaṁ dakṣaiḥ sudakṣo viśvavedāḥ | tvaṁ vṛṣā vṛṣatvebhirmahitvā dyumnebhirdyumnyabhavo nṛcakṣāḥ ||

राज्ञो नु ते वरुणस्य व्रतानि बृहद्गभीरं तव सोम धाम। शुचिष्ट्वमसि प्रियो न मित्रो दक्षाय्यो अर्यमेवासि सोम॥

rājño nu te varuṇasya vratāni bṛhadgabhīraṁ tava soma dhāma | śuciṣṭvamasi priyo na mitro dakṣāyyo aryamevāsi soma ||

या ते धामानि दिवि या पृथिव्यां या पर्वतेष्वोषधीष्वप्सु। तेभिर्नो विश्वैः सुमना अहेळन्राजन्सोम प्रति हव्या गृभाय॥

yā te dhāmāni divi yā pṛthivyāṁ yā parvateṣvoṣadhīṣvapsu | tebhirno viśvaiḥ sumanā aheḻanrājansoma prati havyā gṛbhāya ||

त्वं सोमासि सत्पतिस्त्वं राजोत वृत्रहा। त्वं भद्रो असि क्रतुः॥

tvaṁ somāsi satpatistvaṁ rājota vṛtrahā | tvaṁ bhadro asi kratuḥ ||

त्वं च सोम नो वशो जीवातुं न मरामहे। प्रियस्तोत्रो वनस्पतिः॥

tvaṁ ca soma no vaśo jīvātuṁ na marāmahe | priyastotro vanaspatiḥ ||

त्वं सोम महे भगं त्वं यून ऋतायते। दक्षं दधासि जीवसे॥

tvaṁ soma mahe bhagaṁ tvaṁ yūna ṛtāyate | dakṣaṁ dadhāsi jīvase ||

त्वं नः सोम विश्वतो रक्षा राजन्नघायतः। न रिष्येत्त्वावतः सखा॥

tvaṁ naḥ soma viśvato rakṣā rājannaghāyataḥ | na riṣyettvāvataḥ sakhā ||

सोम यास्ते मयोभुव ऊतयः सन्ति दाशुषे। ताभिर्नोऽविता भव॥

soma yāste mayobhuva ūtayaḥ santi dāśuṣe | tābhirno'vitā bhava ||

इमं यज्ञमिदं वचो जुजुषाण उपागहि। सोम त्वं नो वृधे भव॥

imaṁ yajñamidaṁ vaco jujuṣāṇa upāgahi | soma tvaṁ no vṛdhe bhava ||

सोम गीर्भिष्ट्वा वयं वर्धयामो वचोविदः। सुमृळीको न आ विश॥

soma gīrbhiṣṭvā vayaṁ vardhayāmo vacovidaḥ | sumṛḻīko na ā viśa ||

गयस्फानो अमीवहा वसुवित्पुष्टिवर्धनः। सुमित्रः सोम नो भव॥

gayasphāno amīvahā vasuvitpuṣṭivardhanaḥ | sumitraḥ soma no bhava ||

सोम रारन्धि नो हृदि गावो न यवसेष्वा। मर्य इव स्व ओक्ये॥

soma rārandhi no hṛdi gāvo na yavaseṣvā | marya iva sva okye ||

यः सोम सख्ये तव रारणद्देव मर्त्यः। तं दक्षः सचते कविः॥

yaḥ soma sakhye tava rāraṇaddeva martyaḥ | taṁ dakṣaḥ sacate kaviḥ ||

उरुष्या णो अभिशस्तेः सोम नि पाह्यंहसः। सखा सुशेव एधि नः॥

uruṣyā ṇo abhiśasteḥ soma ni pāhyaṁhasaḥ | sakhā suśeva edhi naḥ ||

आ प्यायस्व समेतु ते विश्वतः सोम वृष्ण्यम्। भवा वाजस्य संगथे॥

ā pyāyasva sametu te viśvataḥ soma vṛṣṇyam | bhavā vājasya saṁgathe ||

आ प्यायस्व मदिन्तम सोम विश्वेभिरंशुभिः। भवा नः सुश्रवस्तमः सखा वृधे॥

ā pyāyasva madintama soma viśvebhiraṁśubhiḥ | bhavā naḥ suśravastamaḥ sakhā vṛdhe ||

सं ते पयांसि समु यन्तु वाजाः सं वृष्ण्यान्यभिमातिषाहः। आप्यायमानो अमृताय सोम दिवि श्रवांस्युत्तमानि धिष्व॥

saṁ te payāṁsi samu yantu vājāḥ saṁ vṛṣṇyānyabhimātiṣāhaḥ | āpyāyamāno amṛtāya soma divi śravāṁsyuttamāni dhiṣva ||

या ते धामानि हविषा यजन्ति ता ते विश्वा परिभूरस्तु यज्ञम्। गयस्फानः प्रतरणः सुवीरोऽवीरहा प्र चरा सोम दुर्यान्॥

yā te dhāmāni haviṣā yajanti tā te viśvā paribhūrastu yajñam | gayasphānaḥ prataraṇaḥ suvīro'vīrahā pra carā soma duryān ||

सोमो धेनुं सोमो अर्वन्तमाशुं सोमो वीरं कर्मण्यं ददाति। सादन्यं विदथ्यं सभेयं पितृश्रवणं यो ददाशदस्मै॥

somo dhenuṁ somo arvantamāśuṁ somo vīraṁ karmaṇyaṁ dadāti | sādanyaṁ vidathyaṁ sabheyaṁ pitṛśravaṇaṁ yo dadāśadasmai ||

अषाळ्हं युत्सु पृतनासु पप्रिं स्वर्षामप्सां वृजनस्य गोपाम्। भरेषुजां सुक्षितिं सुश्रवसं जयन्तं त्वामनु मदेम सोम॥

aṣāḻhaṁ yutsu pṛtanāsu papriṁ svarṣāmapsāṁ vṛjanasya gopām | bhareṣujāṁ sukṣitiṁ suśravasaṁ jayantaṁ tvāmanu madema soma ||

त्वमिमा ओषधीः सोम विश्वास्त्वमपो अजनयस्त्वं गाः। त्वमा ततन्थोर्वन्तरिक्षं त्वं ज्योतिषा वि तमो ववर्थ॥

tvamimā oṣadhīḥ soma viśvāstvamapo ajanayastvaṁ gāḥ | tvamā tatanthorvantarikṣaṁ tvaṁ jyotiṣā vi tamo vavartha ||

देवेन नो मनसा देव सोम रायो भागं सहसावन्नभि युध्य। मा त्वा तनदीशिषे वीर्यस्योभयेभ्यः प्र चिकित्सा गविष्टौ॥

devena no manasā deva soma rāyo bhāgaṁ sahasāvannabhi yudhya | mā tvā tanadīśiṣe vīryasyobhayebhyaḥ pra cikitsā gaviṣṭau ||