text

सूक्त ६९

12 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।

गहराई 4 / 4

स्रोत-सन्दर्भ तैयार
बहुभाषी सामग्री मॉडल तैयार
ज्ञान-परीक्षण मार्ग तैयार
डिजिटल ग्रन्थ संस्करण
विषय-सूची
डिजिटल ग्रन्थ संस्करण

सूक्त ६९

12 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।

पृष्ठ 1 में से 14
आपका स्थान सुरक्षित है

बटन, स्वाइप या बाएँ-दाएँ तीर कुंजियों से पृष्ठ पलटें।

निरन्तर पाठ के रूप में पढ़ें

Rigveda 10.69.1

Rigveda 10.69.1
मूल पाठ

भद्रा अग्नेर्वध्र्यश्वस्य संदृशो वामी प्रणीतिः सुरणा उपेतयः। यदीं सुमित्रा विशो अग्र इन्धते घृतेनाहुतो जरते दविद्युतत्॥

लिप्यन्तरण

bhadrā agnervadhryaśvasya saṁdṛśo vāmī praṇītiḥ suraṇā upetayaḥ | yadīṁ sumitrā viśo agra indhate ghṛtenāhuto jarate davidyutat ||

अनुवाद

Auspicious is the aspect of Vadhryasva's fire good is its guidance, pleasant are its visitings. When first the people Of Sumitra kindle it, with butter poured thercon it crackles and shines bright.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 10.69.2

Rigveda 10.69.2
मूल पाठ

घृतमग्नेर्वध्र्यश्वस्य वर्धनं घृतमन्नं घृतम्वस्य मेदनम्। घृतेनाहुत उर्विया वि पप्रथे सूर्य इव रोचते सर्पिरासुतिः॥

लिप्यन्तरण

ghṛtamagnervadhryaśvasya vardhanaṁ ghṛtamannaṁ ghṛtamvasya medanam | ghṛtenāhuta urviyā vi paprathe sūrya iva rocate sarpirāsutiḥ ||

अनुवाद

Butter is that which makes Vadhryaiva's fire growstrong: the butter is its food, the butter makes it fat. It spreads abroad when butter hath been offered it, and balmed with streams of butter shines forth like the Sun.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 10.69.3

Rigveda 10.69.3
मूल पाठ

यत्ते मनुर्यदनीकं सुमित्रः समीधे अग्ने तदिदं नवीयः। स रेवच्छोच स गिरो जुषस्व स वाजं दर्षि स इह श्रवो धाः॥

लिप्यन्तरण

yatte manuryadanīkaṁ sumitraḥ samīdhe agne tadidaṁ navīyaḥ | sa revacchoca sa giro juṣasva sa vājaṁ darṣi sa iha śravo dhāḥ ||

अनुवाद

Still newest is this face of thine, O Agni, which Manu and Sumitra have enkindled. So richly shine, accept our songs with favour, so give us strengthening food, so send us glory.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 10.69.4

Rigveda 10.69.4
मूल पाठ

यं त्वा पूर्वमीळितो वध्र्यश्वः समीधे अग्ने स इदं जुषस्व। स नः स्तिपा उत भवा तनूपा दात्रं रक्षस्व यदिदं ते अस्मे॥

लिप्यन्तरण

yaṁ tvā pūrvamīḻito vadhryaśvaḥ samīdhe agne sa idaṁ juṣasva | sa naḥ stipā uta bhavā tanūpā dātraṁ rakṣasva yadidaṁ te asme ||

अनुवाद

Accept this offering, Agni, whom aforetime Vadhryasva, hath entreated and enkindled. Guard well our homes and ople, guard our bodies, protect thy girt to us which thou hast granted.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 10.69.5

Rigveda 10.69.5
मूल पाठ

भवा द्युम्नी वाध्र्यश्वोत गोपा मा त्वा तारीदभिमातिर्जनानाम्। शूर इव धृष्णुश्च्यवनः सुमित्रः प्र नु वोचं वाध्र्यश्वस्य नाम॥

लिप्यन्तरण

bhavā dyumnī vādhryaśvota gopā mā tvā tārīdabhimātirjanānām | śūra iva dhṛṣṇuścyavanaḥ sumitraḥ pra nu vocaṁ vādhryaśvasya nāma ||

अनुवाद

Be splendid, guard us Kinsman of Vadhryasva: let not the enmity of men o'ercome thee, Like the bold hero Cyavana, I Sumitra tell forth the title of Vadhryaiva's Kinsman.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 10.69.6

Rigveda 10.69.6
मूल पाठ

समज्र्या पर्वत्या वसूनि दासा वृत्राण्यार्या जिगेथ। शूर इव धृष्णुश्च्यवनो जनानां त्वमग्ने पृतनायूँरभि ष्याः॥

लिप्यन्तरण

samajryā parvatyā vasūni dāsā vṛtrāṇyāryā jigetha | śūra iva dhṛṣṇuścyavano janānāṁ tvamagne pṛtanāyūrabhi ṣyāḥ ||

अनुवाद

All treasures hast thou won, of plains and mountains, and quelled the Dasas' and Aryas' hatred. Like the bold hero Cyavana, O Agni, mayst thou subdue the men who long for battle.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 10.69.7

Rigveda 10.69.7
मूल पाठ

दीर्घतन्तुर्बृहदुक्षायमग्निः सहस्रस्तरीः शतनीथ ऋभ्वा। द्युमान्द्युमत्सु नृभिर्मृज्यमानः सुमित्रेषु दीदयो देवयत्सु॥

लिप्यन्तरण

dīrghatanturbṛhadukṣāyamagniḥ sahasrastarīḥ śatanītha ṛbhvā | dyumāndyumatsu nṛbhirmṛjyamānaḥ sumitreṣu dīdayo devayatsu ||

अनुवाद

Deft Agni hath a lengthened thread, tall oxen, a thousand heifers, numberless devices. Decked by the men, splendid among the splendid, shine brightly forth amid devout Sumitras.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 10.69.8

Rigveda 10.69.8
मूल पाठ

त्वे धेनुः सुदुघा जातवेदोऽसश्चतेव समना सबर्धुक्। त्वं नृभिर्दक्षिणावद्भिरग्ने सुमित्रेभिरिध्यसे देवयद्भिः॥

लिप्यन्तरण

tve dhenuḥ sudughā jātavedo'saścateva samanā sabardhuk | tvaṁ nṛbhirdakṣiṇāvadbhiragne sumitrebhiridhyase devayadbhiḥ ||

अनुवाद

Thine is the teeming cow, O Jatavedas, who pours at once her ceaseless flow, Sabardhuk, Thou. art lit up by men enriched with guerdon, O Agni, by the pious-souled Sumitras.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 10.69.9

Rigveda 10.69.9
मूल पाठ

देवाश्चित्ते अमृता जातवेदो महिमानं वाध्र्यश्व प्र वोचन्। यत्सम्पृच्छं मानुषीर्विश आयन्त्वं नृभिरजयस्त्वावृधेभिः॥

लिप्यन्तरण

devāścitte amṛtā jātavedo mahimānaṁ vādhryaśva pra vocan | yatsampṛcchaṁ mānuṣīrviśa āyantvaṁ nṛbhirajayastvāvṛdhebhiḥ ||

अनुवाद

Even Immortal Gods, O Jatavedas, Vadhryasva's Kinsman, have declared thy grandeur. When human tribes drew near with supplication thou conqueredst with men whom thou hadst strengthened.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 10.69.10

Rigveda 10.69.10
मूल पाठ

पितेव पुत्रमबिभरुपस्थे त्वामग्ने वध्र्यश्वः सपर्यन्। जुषाणो अस्य समिधं यविष्ठोत पूर्वाँ अवनोर्व्राधतश्चित्॥

लिप्यन्तरण

piteva putramabibharupasthe tvāmagne vadhryaśvaḥ saparyan | juṣāṇo asya samidhaṁ yaviṣṭhota pūrvā avanorvrādhataścit ||

अनुवाद

Like as a father bears his son, O Agni, Vadhryasva bare thee in his lap and served thee. Thou, Youngest God, having enjoyed his fuel, didst vanquish those of old though they were mighty.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 10.69.11

Rigveda 10.69.11
मूल पाठ

शश्वदग्निर्वध्र्यश्वस्य शत्रून्नृभिर्जिगाय सुतसोमवद्भिः। समनं चिददहश्चित्रभानोऽव व्राधन्तमभिनद्वृधश्चित्॥

लिप्यन्तरण

śaśvadagnirvadhryaśvasya śatrūnnṛbhirjigāya sutasomavadbhiḥ | samanaṁ cidadahaścitrabhāno'va vrādhantamabhinadvṛdhaścit ||

अनुवाद

Vadhryasva's Agni evermore hath vanquished his foes with heroes who had pressed the Soma. Lord of bright rays, thou burntest up the battle, subduing, as our help, e'en mighty foemen.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 10.69.12

Rigveda 10.69.12
मूल पाठ

अयमग्निर्वध्र्यश्वस्य वृत्रहा सनकात्प्रेद्धो नमसोपवाक्यः। स नो अजामीँरुत वा विजामीनभि तिष्ठ शर्धतो वाध्र्यश्व॥

लिप्यन्तरण

ayamagnirvadhryaśvasya vṛtrahā sanakātpreddho namasopavākyaḥ | sa no ajāmīruta vā vijāmīnabhi tiṣṭha śardhato vādhryaśva ||

अनुवाद

This Agni of Vadhryasva, Vrtra-slayer, lit from of old, must be invoked with homage. As such assail our enemies, Vadhryasva, whether the foes be strangers or be kinsmen.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

स्रोत और सम्पादकीय विवरण

  1. Rig Veda, Book 10, Hymn 69, translated by Ralph T. H. Griffith (1896)RV 10.69Internet Sacred Text Archive
  2. Rigveda Mandala 10, machine-readable Sanskrit and Roman textMandala 10Sanskrit Documents
  3. Rigveda Shakala Samhita, Mandala 10, Sukta 69RV 10.69Vedic Heritage Portal, Ministry of Culture, Government of India
एक स्पष्ट उत्तर

सामान्य प्रश्न

सूक्त ६९ क्या है?

सूक्त ६९ सनातन धर्म ज्ञान-मानचित्र का एक बिन्दु है। यह पृष्ठ इसे उसके शास्त्रीय, दार्शनिक या जीवंत परम्परा के सन्दर्भ में रखता है और इसकी शाखाओं, स्रोतों तथा सम्बन्धित मार्गों से जोड़ता है।