text

सूक्त ६३

7 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।

गहराई 4 / 4

स्रोत-सन्दर्भ तैयार
बहुभाषी सामग्री मॉडल तैयार
ज्ञान-परीक्षण मार्ग तैयार
डिजिटल ग्रन्थ संस्करण
विषय-सूची
डिजिटल ग्रन्थ संस्करण

सूक्त ६३

7 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।

पृष्ठ 1 में से 9
आपका स्थान सुरक्षित है

बटन, स्वाइप या बाएँ-दाएँ तीर कुंजियों से पृष्ठ पलटें।

निरन्तर पाठ के रूप में पढ़ें

Rigveda 5.63.1

Rigveda 5.63.1
मूल पाठ

ऋतस्य गोपावधि तिष्ठथो रथं सत्यधर्माणा परमे व्योमनि। यमत्र मित्रावरुणावथो युवं तस्मै वृष्टिर्मधुमत्पिन्वते दिवः॥

लिप्यन्तरण

ṛtasya gopāvadhi tiṣṭhatho rathaṁ satyadharmāṇā parame vyomani | yamatra mitrāvaruṇāvatho yuvaṁ tasmai vṛṣṭirmadhumatpinvate divaḥ ||

अनुवाद

GUARDIANS of Order, ye whose Laws are ever true, in the sublimest heaven your chariot ye ascend. O Mitra-Varuna whomsoe'er ye: favour, here, to him the rain with sweetness streameth down from heaven.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 5.63.2

Rigveda 5.63.2
मूल पाठ

सम्राजावस्य भुवनस्य राजथो मित्रावरुणा विदथे स्वर्दृशा। वृष्टिं वां राधो अमृतत्वमीमहे द्यावापृथिवी वि चरन्ति तन्यवः॥

लिप्यन्तरण

samrājāvasya bhuvanasya rājatho mitrāvaruṇā vidathe svardṛśā | vṛṣṭiṁ vāṁ rādho amṛtatvamīmahe dyāvāpṛthivī vi caranti tanyavaḥ ||

अनुवाद

This world's imperial Kings, O Mitra-Varuna, ye rule in holy synod, looking on the light. We pray for rain, your boon, and immortality. Through heaven and over earth the thunderers take their way.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 5.63.3

Rigveda 5.63.3
मूल पाठ

सम्राजा उग्रा वृषभा दिवस्पती पृथिव्या मित्रावरुणा विचर्षणी। चित्रेभिरभ्रैरुप तिष्ठथो रवं द्यां वर्षयथो असुरस्य मायया॥

लिप्यन्तरण

samrājā ugrā vṛṣabhā divaspatī pṛthivyā mitrāvaruṇā vicarṣaṇī | citrebhirabhrairupa tiṣṭhatho ravaṁ dyāṁ varṣayatho asurasya māyayā ||

अनुवाद

Imperial Kings, strong, Heroes, Lords of earth and heaven, Mitra and Varuna, ye ever active Ones, Ye wait on thunder with the many-tinted clouds, and by the Asura's magic power cause Heaven to rain.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 5.63.4

Rigveda 5.63.4
मूल पाठ

माया वां मित्रावरुणा दिवि श्रिता सूर्यो ज्योतिश्चरति चित्रमायुधम्। तमभ्रेण वृष्ट्या गूहथो दिवि पर्जन्य द्रप्सा मधुमन्त ईरते॥

लिप्यन्तरण

māyā vāṁ mitrāvaruṇā divi śritā sūryo jyotiścarati citramāyudham | tamabhreṇa vṛṣṭyā gūhatho divi parjanya drapsā madhumanta īrate ||

अनुवाद

Your magic, Mitra-Varuna, resteth in the heaven. The Sun, the wondrous weapon, cometh forth as light. Ye hide him in the sky with cloud and flood of rain, and water-drops, Parjanya! full of sweetness flow.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 5.63.5

Rigveda 5.63.5
मूल पाठ

रथं युञ्जते मरुतः शुभे सुखं शूरो न मित्रावरुणा गविष्टिषु। रजांसि चित्रा वि चरन्ति तन्यवो दिवः सम्राजा पयसा न उक्षतम्॥

लिप्यन्तरण

rathaṁ yuñjate marutaḥ śubhe sukhaṁ śūro na mitrāvaruṇā gaviṣṭiṣu | rajāṁsi citrā vi caranti tanyavo divaḥ samrājā payasā na ukṣatam ||

अनुवाद

The Maruts yoke their easy car for victory, O Mitra-Varuna, as a hero in the wars. The thunderers roam through regions varied in their hues. Imperial Kings, bedew us with the milk of heaven.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 5.63.6

Rigveda 5.63.6
मूल पाठ

वाचं सु मित्रावरुणाविरावतीं पर्जन्यश्चित्रां वदति त्विषीमतीम्। अभ्रा वसत मरुतः सु मायया द्यां वर्षयतमरुणामरेपसम्॥

लिप्यन्तरण

vācaṁ su mitrāvaruṇāvirāvatīṁ parjanyaścitrāṁ vadati tviṣīmatīm | abhrā vasata marutaḥ su māyayā dyāṁ varṣayatamaruṇāmarepasam ||

अनुवाद

Refreshing is your voice, O Mitra-Varuna: Parjanya sendeth out a wondrous mighty voice. With magic power the Maruts clothe them with the clouds. Ye Two cause Heaven to rain, the red, the spotless One.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 5.63.7

Rigveda 5.63.7
मूल पाठ

धर्मणा मित्रावरुणा विपश्चिता व्रता रक्षेथे असुरस्य मायया। ऋतेन विश्वं भुवनं वि राजथः सूर्यमा धत्थो दिवि चित्र्यं रथम्॥

लिप्यन्तरण

dharmaṇā mitrāvaruṇā vipaścitā vratā rakṣethe asurasya māyayā | ṛtena viśvaṁ bhuvanaṁ vi rājathaḥ sūryamā dhattho divi citryaṁ ratham ||

अनुवाद

Wise, with your Law and through the Asura's magic power ye guard the ordinances, Mitra-Varuna. Ye by eternal Order govern all the world. Ye set the Sun in heaven as a refulgent car.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

स्रोत और सम्पादकीय विवरण

  1. Rig Veda, Book 5, Hymn 63, translated by Ralph T. H. Griffith (1896)RV 5.63Internet Sacred Text Archive
  2. Rigveda Mandala 5, machine-readable Sanskrit and Roman textMandala 5Sanskrit Documents
  3. Rigveda Shakala Samhita, Mandala 5, Sukta 63RV 5.63Vedic Heritage Portal, Ministry of Culture, Government of India
एक स्पष्ट उत्तर

सामान्य प्रश्न

सूक्त ६३ क्या है?

सूक्त ६३ सनातन धर्म ज्ञान-मानचित्र का एक बिन्दु है। यह पृष्ठ इसे उसके शास्त्रीय, दार्शनिक या जीवंत परम्परा के सन्दर्भ में रखता है और इसकी शाखाओं, स्रोतों तथा सम्बन्धित मार्गों से जोड़ता है।