सूक्त १९१
16 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।
16 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।
गहराई 4 / 4
16 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।
बटन, स्वाइप या बाएँ-दाएँ तीर कुंजियों से पृष्ठ पलटें।
कङ्कतो न कङ्कतोऽथो सतीनकङ्कतः। द्वाविति प्लुषी इति न्यदृष्टा अलिप्सत॥
लिप्यन्तरणkaṅkato na kaṅkato'tho satīnakaṅkataḥ | dvāviti pluṣī iti nyadṛṣṭā alipsata ||
अनुवादVENOMOUS, slightly venomous, or venomous aquatic worm,- Both creatures, stinging, unobserved, with poison have infected me.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.अदृष्टान्हन्त्यायत्यथो हन्ति परायती। अथो अवघ्नती हन्त्यथो पिनष्टि पिंषती॥
लिप्यन्तरणadṛṣṭānhantyāyatyatho hanti parāyatī | atho avaghnatī hantyatho pinaṣṭi piṁṣatī ||
अनुवादComing, it kills the unobserved; it kills them as it goes away, It kills them as it drives them off, and bruising bruises them to death.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.शरासः कुशरासो दर्भासः सैर्या उत। मौञ्जा अदृष्टा वैरिणाः सर्वे साकं न्यलिप्सत॥
लिप्यन्तरणśarāsaḥ kuśarāso darbhāsaḥ sairyā uta | mauñjā adṛṣṭā vairiṇāḥ sarve sākaṁ nyalipsata ||
अनुवादSara grass, Darbha, Kusara, and Sairya, Munja, Virana, Where all these creatures dwell unseen, with poison have infected me.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.नि गावो गोष्ठे असदन्नि मृगासो अविक्षत। नि केतवो जनानां न्यदृष्टा अलिप्सत॥
लिप्यन्तरणni gāvo goṣṭhe asadanni mṛgāso avikṣata | ni ketavo janānāṁ nyadṛṣṭā alipsata ||
अनुवादThe cows had settled in their stalls, the beasts of prey had sought their lairs, Extinguished were the lights of men, when things unseen infected me.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.एत उ त्ये प्रत्यदृश्रन्प्रदोषं तस्करा इव। अदृष्टा विश्वदृष्टाः प्रतिबुद्धा अभूतन॥
लिप्यन्तरणeta u tye pratyadṛśranpradoṣaṁ taskarā iva | adṛṣṭā viśvadṛṣṭāḥ pratibuddhā abhūtana ||
अनुवादOr these, thesereptiles, are observed, like lurking thieves at evening time. Seers of all, themselves unseen: be therefore very vigilant.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.द्यौर्वः पिता पृथिवी माता सोमो भ्रातादितिः स्वसा। अदृष्टा विश्वदृष्टास्तिष्ठतेलयता सु कम्॥
लिप्यन्तरणdyaurvaḥ pitā pṛthivī mātā somo bhrātāditiḥ svasā | adṛṣṭā viśvadṛṣṭāstiṣṭhatelayatā su kam ||
अनुवादHeaven is your Sire, your Mother Earth, Soma your Brother, Aditi Your Sister: seeing all, unseen, keep still and dwell ye happily.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.ये अंस्या ये अङ्ग्याः सूचीका ये प्रकङ्कताः। अदृष्टाः किं चनेह वः सर्वे साकं नि जस्यत॥
लिप्यन्तरणye aṁsyā ye aṅgyāḥ sūcīkā ye prakaṅkatāḥ | adṛṣṭāḥ kiṁ caneha vaḥ sarve sākaṁ ni jasyata ||
अनुवादBiters of shoulder or of limb, with needle-stings, most venomous, Unseen, whatever ye may be, vanish together and be gone.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.उत्पुरस्तात्सूर्य एति विश्वदृष्टो अदृष्टहा। अदृष्टान्सर्वाञ्जम्भयन्सर्वाश्च यातुधान्यः॥
लिप्यन्तरणutpurastātsūrya eti viśvadṛṣṭo adṛṣṭahā | adṛṣṭānsarvāñjambhayansarvāśca yātudhānyaḥ ||
अनुवादSlayer of things unseen, the Sun, beheld of all, mounts, eastward, up, Consuming all that are not seen, and evil spirits of the night.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.उदपप्तदसौ सूर्यः पुरु विश्वानि जूर्वन्। आदित्यः पर्वतेभ्यो विश्वदृष्टो अदृष्टहा॥
लिप्यन्तरणudapaptadasau sūryaḥ puru viśvāni jūrvan | ādityaḥ parvatebhyo viśvadṛṣṭo adṛṣṭahā ||
अनुवादThere hath the Sun-God mounted up, who scorches much and everything. Even the Aditya from the hills, all-seen, destroying things unseen.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.सूर्ये विषमा सजामि दृतिं सुरावतो गृहे। सो चिन्नु न मराति नो वयं मरामारे अस्य योजनं हरिष्ठा मधु त्वा मधुला चकार॥
लिप्यन्तरणsūrye viṣamā sajāmi dṛtiṁ surāvato gṛhe | so cinnu na marāti no vayaṁ marāmāre asya yojanaṁ hariṣṭhā madhu tvā madhulā cakāra ||
अनुवादI hang the poison in the Sun, a wine-skin in a vintner's house, He will not die, nor shall we die: his path is far: he whom Bay Horses bear hath turned thee to sweet meath.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.इयत्तिका शकुन्तिका सका जघास ते विषम्। सो चिन्नु न मराति नो वयं मरामारे अस्य योजनं हरिष्ठा मधु त्वा मधुला चकार॥
लिप्यन्तरणiyattikā śakuntikā sakā jaghāsa te viṣam | so cinnu na marāti no vayaṁ marāmāre asya yojanaṁ hariṣṭhā madhu tvā madhulā cakāra ||
अनुवादThis little bird, so very small, hath swallowed all thy poison up. She will not die, nor shall we die: his path is far: he whom Bay Horses bear hath turned thee to sweet meath.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.त्रिः सप्त विष्पुलिङ्गका विषस्य पुष्यमक्षन्। ताश्चिन्नु न मरन्ति नो वयं मरामारे अस्य योजनं हरिष्ठा मधु त्वा मधुला चकार॥
लिप्यन्तरणtriḥ sapta viṣpuliṅgakā viṣasya puṣyamakṣan | tāścinnu na maranti no vayaṁ marāmāre asya yojanaṁ hariṣṭhā madhu tvā madhulā cakāra ||
अनुवादThe three-times-seven bright sparks of fire have swallowed up the poison's strength. They will not die, nor shall we die: his path is far: he whom Bay Horses bear hath turned thee to sweet meath.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.नवानां नवतीनां विषस्य रोपुषीणाम्। सर्वासामग्रभं नामारे अस्य योजनं हरिष्ठा मधु त्वा मधुला चकार॥
लिप्यन्तरणnavānāṁ navatīnāṁ viṣasya ropuṣīṇām | sarvāsāmagrabhaṁ nāmāre asya yojanaṁ hariṣṭhā madhu tvā madhulā cakāra ||
अनुवादOf ninety rivers and of nine with power to stay the venom's course,- The names of all I have secured: his path is far: he whom Bay Horses bear hath turned thee to sweet meath.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.त्रिः सप्त मयूर्यः सप्त स्वसारो अग्रुवः। तास्ते विषं वि जभ्रिर उदकं कुम्भिनीरिव॥
लिप्यन्तरणtriḥ sapta mayūryaḥ sapta svasāro agruvaḥ | tāste viṣaṁ vi jabhrira udakaṁ kumbhinīriva ||
अनुवादSo have the peahens three-times-seven, so have the maiden Sisters Seven Carried thy venom far away, as girls bear water in their jars.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.इयत्तकः कुषुम्भकस्तकं भिनद्म्यश्मना। ततो विषं प्र वावृते पराचीरनु संवतः॥
लिप्यन्तरणiyattakaḥ kuṣumbhakastakaṁ bhinadmyaśmanā | tato viṣaṁ pra vāvṛte parācīranu saṁvataḥ ||
अनुवादThe poison-insect is so small; I crush the creature with a stone. I turn the poison hence away, departed unto distant lands.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.कुषुम्भकस्तदब्रवीद्गिरेः प्रवर्तमानकः। वृश्चिकस्यारसं विषमरसं वृश्चिक ते विषम्॥
लिप्यन्तरणkuṣumbhakastadabravīdgireḥ pravartamānakaḥ | vṛścikasyārasaṁ viṣamarasaṁ vṛścika te viṣam ||
अनुवादForth issuing from the mountain's side the poison-insect spake and said: The scorpion's venom hath no strength Scorpion, thy venom is but weak. [02-000] RIG VEDA - BOOK THE SECOND
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.सूक्त १९१ सनातन धर्म ज्ञान-मानचित्र का एक बिन्दु है। यह पृष्ठ इसे उसके शास्त्रीय, दार्शनिक या जीवंत परम्परा के सन्दर्भ में रखता है और इसकी शाखाओं, स्रोतों तथा सम्बन्धित मार्गों से जोड़ता है।