सूक्त ५४
11 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।
11 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।
गहराई 4 / 4
11 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।
बटन, स्वाइप या बाएँ-दाएँ तीर कुंजियों से पृष्ठ पलटें।
मा नो अस्मिन्मघवन्पृत्स्वंहसि नहि ते अन्तः शवसः परीणशे। अक्रन्दयो नद्यो रोरुवद्वना कथा न क्षोणीर्भियसा समारत॥
लिप्यन्तरणmā no asminmaghavanpṛtsvaṁhasi nahi te antaḥ śavasaḥ parīṇaśe | akrandayo nadyo roruvadvanā kathā na kṣoṇīrbhiyasā samārata ||
अनुवादURGE us not, Maghavan, to this distressful fight, for none may comprehend the limit of thy strength. Thou with fierce shout hast made the woods and rivers roar: did not men run in crowds together in their fear?
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.अर्चा शक्राय शाकिने शचीवते शृण्वन्तमिन्द्रं महयन्नभि ष्टुहि। यो धृष्णुना शवसा रोदसी उभे वृषा वृषत्वा वृषभो न्यृञ्जते॥
लिप्यन्तरणarcā śakrāya śākine śacīvate śṛṇvantamindraṁ mahayannabhi ṣṭuhi | yo dhṛṣṇunā śavasā rodasī ubhe vṛṣā vṛṣatvā vṛṣabho nyṛñjate ||
अनुवादSing hymns of praise to Sakra, Lord of power and might; laud thou and magnify Indra who hearcth thee, Who with his daring might, a Bull exceeding strong in strength, maketh him master of the heaven and earth.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.अर्चा दिवे बृहते शूष्यं वचः स्वक्षत्रं यस्य धृषतो धृषन्मनः। बृहच्छ्रवा असुरो बर्हणा कृतः पुरो हरिभ्यां वृषभो रथो हि षः॥
लिप्यन्तरणarcā dive bṛhate śūṣyaṁ vacaḥ svakṣatraṁ yasya dhṛṣato dhṛṣanmanaḥ | bṛhacchravā asuro barhaṇā kṛtaḥ puro haribhyāṁ vṛṣabho ratho hi ṣaḥ ||
अनुवादSing forth to lofty Dyaus a strength-bestowing song, the Bold, whose resolute mind hath independent sway. High glory hath the Asura, compact of strength, drawn on by two Bay Steeds: a Bull, a Car is he.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.त्वं दिवो बृहतः सानु कोपयोऽव त्मना धृषता शम्बरं भिनत्। यन्मायिनो व्रन्दिनो मन्दिना धृषच्छितां गभस्तिमशनिं पृतन्यसि॥
लिप्यन्तरणtvaṁ divo bṛhataḥ sānu kopayo'va tmanā dhṛṣatā śambaraṁ bhinat | yanmāyino vrandino mandinā dhṛṣacchitāṁ gabhastimaśaniṁ pṛtanyasi ||
अनुवादThe ridges of the lofty heaven thou madest shake; thou, daring, of thyself smotest through Sambara, When bold with gladdening juice, thou warredst with thy bolt, sharp and twoedged, against the banded sorcerers.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.नि यद्वृणक्षि श्वसनस्य मूर्धनि शुष्णस्य चिद्व्रन्दिनो रोरुवद्वना। प्राचीनेन मनसा बर्हणावता यदद्या चित्कृणवः कस्त्वा परि॥
लिप्यन्तरणni yadvṛṇakṣi śvasanasya mūrdhani śuṣṇasya cidvrandino roruvadvanā | prācīnena manasā barhaṇāvatā yadadyā citkṛṇavaḥ kastvā pari ||
अनुवादWhen with a roar that fills the woods, thou forcest down on wind's head the stores which 8usga kept confined, Who shall have power to stay thee firm and eager-souled from doing still this day what thou of old hast done?
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.त्वमाविथ नर्यं तुर्वशं यदुं त्वं तुर्वीतिं वय्यं शतक्रतो। त्वं रथमेतशं कृत्व्ये धने त्वं पुरो नवतिं दम्भयो नव॥
लिप्यन्तरणtvamāvitha naryaṁ turvaśaṁ yaduṁ tvaṁ turvītiṁ vayyaṁ śatakrato | tvaṁ rathametaśaṁ kṛtvye dhane tvaṁ puro navatiṁ dambhayo nava ||
अनुवादThou helpest Narya, Turvasa, and Yadu, and Vayya's son Turviti, Satakratu! Thou helpest horse and car in final battle thou breakest down the nine-and-ninety castles.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.स घा राजा सत्पतिः शूशुवज्जनो रातहव्यः प्रति यः शासमिन्वति। उक्था वा यो अभिगृणाति राधसा दानुरस्मा उपरा पिन्वते दिवः॥
लिप्यन्तरणsa ghā rājā satpatiḥ śūśuvajjano rātahavyaḥ prati yaḥ śāsaminvati | ukthā vā yo abhigṛṇāti rādhasā dānurasmā uparā pinvate divaḥ ||
अनुवादA hero-lord is he, King of a mighty folk, who offers free oblations and promotes the Law, Who with a bounteous guerdon welcomes hymns of praise: for him flows down the abundant stream below the sky.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.असमं क्षत्रमसमा मनीषा प्र सोमपा अपसा सन्तु नेमे। ये त इन्द्र ददुषो वर्धयन्ति महि क्षत्रं स्थविरं वृष्ण्यं च॥
लिप्यन्तरणasamaṁ kṣatramasamā manīṣā pra somapā apasā santu neme | ye ta indra daduṣo vardhayanti mahi kṣatraṁ sthaviraṁ vṛṣṇyaṁ ca ||
अनुवादHis power is matchless, matchless is his wisdom; chief, through their work, be some who drink the Soma, Those, Indra, who increase the lordly power, the firm heroic strength of thee the Giver.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.तुभ्येदेते बहुला अद्रिदुग्धाश्चमूषदश्चमसा इन्द्रपानाः। व्यश्नुहि तर्पया काममेषामथा मनो वसुदेयाय कृष्व॥
लिप्यन्तरणtubhyedete bahulā adridugdhāścamūṣadaścamasā indrapānāḥ | vyaśnuhi tarpayā kāmameṣāmathā mano vasudeyāya kṛṣva ||
अनुवादTherefore for thee are these abundant beakers Indra's drink, stone-pressed juices held in ladles. Quaff them and satisfy therewith thy longing; then fix thy mind upon bestowing treasure.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.अपामतिष्ठद्धरुणह्वरं तमोऽन्तर्वृत्रस्य जठरेषु पर्वतः। अभीमिन्द्रो नद्यो वव्रिणा हिता विश्वा अनुष्ठाः प्रवणेषु जिघ्नते॥
लिप्यन्तरणapāmatiṣṭhaddharuṇahvaraṁ tamo'ntarvṛtrasya jaṭhareṣu parvataḥ | abhīmindro nadyo vavriṇā hitā viśvā anuṣṭhāḥ pravaṇeṣu jighnate ||
अनुवादThere darkness stood, the vault that stayed the waters' flow: in Vrtra's hollow side the rain-cloud lay concealed. But Indra smote the rivers which the obstructer stayed, flood following after flood, down steep declivitics.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.स शेवृधमधि धा द्युम्नमस्मे महि क्षत्रं जनाषाळिन्द्र तव्यम्। रक्षा च नो मघोनः पाहि सूरीन्राये च नः स्वपत्या इषे धाः॥
लिप्यन्तरणsa śevṛdhamadhi dhā dyumnamasme mahi kṣatraṁ janāṣāḻindra tavyam | rakṣā ca no maghonaḥ pāhi sūrīnrāye ca naḥ svapatyā iṣe dhāḥ ||
अनुवादSo give us, Indra, bliss-increasing glory give us great sway and strength that conquers people. Preserve our wealthy patrons, save our princes; vouchsafe us wealth and food with noble offspring.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.सूक्त ५४ सनातन धर्म ज्ञान-मानचित्र का एक बिन्दु है। यह पृष्ठ इसे उसके शास्त्रीय, दार्शनिक या जीवंत परम्परा के सन्दर्भ में रखता है और इसकी शाखाओं, स्रोतों तथा सम्बन्धित मार्गों से जोड़ता है।