text

सूक्त १४९

5 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।

गहराई 4 / 4

स्रोत-सन्दर्भ तैयार
बहुभाषी सामग्री मॉडल तैयार
ज्ञान-परीक्षण मार्ग तैयार
डिजिटल ग्रन्थ संस्करण
विषय-सूची
डिजिटल ग्रन्थ संस्करण

सूक्त १४९

5 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।

पृष्ठ 1 में से 7
आपका स्थान सुरक्षित है

बटन, स्वाइप या बाएँ-दाएँ तीर कुंजियों से पृष्ठ पलटें।

निरन्तर पाठ के रूप में पढ़ें

Rigveda 10.149.1

Rigveda 10.149.1
मूल पाठ

सविता यन्त्रैः पृथिवीमरम्णादस्कम्भने सविता द्यामदृंहत्। अश्वमिवाधुक्षद्धुनिमन्तरिक्षमतूर्ते बद्धं सविता समुद्रम्॥

लिप्यन्तरण

savitā yantraiḥ pṛthivīmaramṇādaskambhane savitā dyāmadṛṁhat | aśvamivādhukṣaddhunimantarikṣamatūrte baddhaṁ savitā samudram ||

अनुवाद

SAVITAR fixed the earth with bands to bind it, and made heaven stedfast where no prop supported. Savitar milked, as 'twere a restless courser, air, sea bound fast to what no foot had trodden.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 10.149.2

Rigveda 10.149.2
मूल पाठ

यत्रा समुद्रः स्कभितो व्यौनदपां नपात्सविता तस्य वेद। अतो भूरत आ उत्थितं रजोऽतो द्यावापृथिवी अप्रथेताम्॥

लिप्यन्तरण

yatrā samudraḥ skabhito vyaunadapāṁ napātsavitā tasya veda | ato bhūrata ā utthitaṁ rajo'to dyāvāpṛthivī aprathetām ||

अनुवाद

Well knoweth Savitar, O Child of Waters, where ocean, firmly fixt, o'erflowed its limit. Thence sprang the world, from that uprose the region: thence heaven spread out and the wide earth expanded.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 10.149.3

Rigveda 10.149.3
मूल पाठ

पश्चेदमन्यदभवद्यजत्रममर्त्यस्य भुवनस्य भूना। सुपर्णो अङ्ग सवितुर्गरुत्मान्पूर्वो जातः स उ अस्यानु धर्म॥

लिप्यन्तरण

paścedamanyadabhavadyajatramamartyasya bhuvanasya bhūnā | suparṇo aṅga saviturgarutmānpūrvo jātaḥ sa u asyānu dharma ||

अनुवाद

Then, with a full crowd of Immortal Beings, this other realm came later, high and holy. First, verily, Savitar's strong-pinioned Eagle was born: and he obeys his law for ever.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 10.149.4

Rigveda 10.149.4
मूल पाठ

गाव इव ग्रामं यूयुधिरिवाश्वान्वाश्रेव वत्सं सुमना दुहाना। पतिरिव जायामभि नो न्येतु धर्ता दिवः सविता विश्ववारः॥

लिप्यन्तरण

gāva iva grāmaṁ yūyudhirivāśvānvāśreva vatsaṁ sumanā duhānā | patiriva jāyāmabhi no nyetu dhartā divaḥ savitā viśvavāraḥ ||

अनुवाद

As warriors to their steeds, kine to their village, as fond milk giving cows approach their youngling, As man to wife, let Savitar come downward to us, heaven's bearer, Lord of every blessing.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 10.149.5

Rigveda 10.149.5
मूल पाठ

हिरण्यस्तूपः सवितर्यथा त्वाङ्गिरसो जुह्वे वाजे अस्मिन्। एवा त्वार्चन्नवसे वन्दमानः सोमस्येवांशुं प्रति जागराहम्॥

लिप्यन्तरण

hiraṇyastūpaḥ savitaryathā tvāṅgiraso juhve vāje asmin | evā tvārcannavase vandamānaḥ somasyevāṁśuṁ prati jāgarāham ||

अनुवाद

Like the Angirasa Hiranvastupa, I call thee, Savitar, to this achievement: So worshipping and lauding thee for favour I watch for thee as for the stalk of Soma.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

स्रोत और सम्पादकीय विवरण

  1. Rig Veda, Book 10, Hymn 149, translated by Ralph T. H. Griffith (1896)RV 10.149Internet Sacred Text Archive
  2. Rigveda Mandala 10, machine-readable Sanskrit and Roman textMandala 10Sanskrit Documents
  3. Rigveda Shakala Samhita, Mandala 10, Sukta 149RV 10.149Vedic Heritage Portal, Ministry of Culture, Government of India
एक स्पष्ट उत्तर

सामान्य प्रश्न

सूक्त १४९ क्या है?

सूक्त १४९ सनातन धर्म ज्ञान-मानचित्र का एक बिन्दु है। यह पृष्ठ इसे उसके शास्त्रीय, दार्शनिक या जीवंत परम्परा के सन्दर्भ में रखता है और इसकी शाखाओं, स्रोतों तथा सम्बन्धित मार्गों से जोड़ता है।