सूक्त ६१

इदमित्था रौद्रं गूर्तवचा ब्रह्म क्रत्वा शच्यामन्तराजौ। क्राणा यदस्य पितरा मंहनेष्ठाः पर्षत्पक्थे अहन्ना सप्त होतॄन्॥

idamitthā raudraṁ gūrtavacā brahma kratvā śacyāmantarājau | krāṇā yadasya pitarā maṁhaneṣṭhāḥ parṣatpakthe ahannā sapta hotṝn ||

स इद्दानाय दभ्याय वन्वञ्च्यवानः सूदैरमिमीत वेदिम्। तूर्वयाणो गूर्तवचस्तमः क्षोदो न रेत इतऊति सिञ्चत्॥

sa iddānāya dabhyāya vanvañcyavānaḥ sūdairamimīta vedim | tūrvayāṇo gūrtavacastamaḥ kṣodo na reta itaūti siñcat ||

मनो न येषु हवनेषु तिग्मं विपः शच्या वनुथो द्रवन्ता। आ यः शर्याभिस्तुविनृम्णो अस्याश्रीणीतादिशं गभस्तौ॥

mano na yeṣu havaneṣu tigmaṁ vipaḥ śacyā vanutho dravantā | ā yaḥ śaryābhistuvinṛmṇo asyāśrīṇītādiśaṁ gabhastau ||

कृष्णा यद्गोष्वरुणीषु सीदद्दिवो नपाताश्विना हुवे वाम्। वीतं मे यज्ञमा गतं मे अन्नं ववन्वांसा नेषमस्मृतध्रू॥

kṛṣṇā yadgoṣvaruṇīṣu sīdaddivo napātāśvinā huve vām | vītaṁ me yajñamā gataṁ me annaṁ vavanvāṁsā neṣamasmṛtadhrū ||

प्रथिष्ट यस्य वीरकर्ममिष्णदनुष्ठितं नु नर्यो अपौहत्। पुनस्तदा वृहति यत्कनाया दुहितुरा अनुभृतमनर्वा॥

prathiṣṭa yasya vīrakarmamiṣṇadanuṣṭhitaṁ nu naryo apauhat | punastadā vṛhati yatkanāyā duhiturā anubhṛtamanarvā ||

मध्या यत्कर्त्वमभवदभीके कामं कृण्वाने पितरि युवत्याम्। मनानग्रेतो जहतुर्वियन्ता सानौ निषिक्तं सुकृतस्य योनौ॥

madhyā yatkartvamabhavadabhīke kāmaṁ kṛṇvāne pitari yuvatyām | manānagreto jahaturviyantā sānau niṣiktaṁ sukṛtasya yonau ||

पिता यत्स्वां दुहितरमधिष्कन्क्ष्मया रेतः संजग्मानो नि षिञ्चत्। स्वाध्योऽजनयन्ब्रह्म देवा वास्तोष्पतिं व्रतपां निरतक्षन्॥

pitā yatsvāṁ duhitaramadhiṣkankṣmayā retaḥ saṁjagmāno ni ṣiñcat | svādhyo'janayanbrahma devā vāstoṣpatiṁ vratapāṁ niratakṣan ||

स ईं वृषा न फेनमस्यदाजौ स्मदा परैदप दभ्रचेताः। सरत्पदा न दक्षिणा परावृङ्न ता नु मे पृशन्यो जगृभ्रे॥

sa īṁ vṛṣā na phenamasyadājau smadā paraidapa dabhracetāḥ | saratpadā na dakṣiṇā parāvṛṅna tā nu me pṛśanyo jagṛbhre ||

मक्षू न वह्निः प्रजाया उपब्दिरग्निं न नग्न उप सीददूधः। सनितेध्मं सनितोत वाजं स धर्ता जज्ञे सहसा यवीयुत्॥

makṣū na vahniḥ prajāyā upabdiragniṁ na nagna upa sīdadūdhaḥ | sanitedhmaṁ sanitota vājaṁ sa dhartā jajñe sahasā yavīyut ||

मक्षू कनायाः सख्यं नवग्वा ऋतं वदन्त ऋतयुक्तिमग्मन्। द्विबर्हसो य उप गोपमागुरदक्षिणासो अच्युता दुदुक्षन्॥

makṣū kanāyāḥ sakhyaṁ navagvā ṛtaṁ vadanta ṛtayuktimagman | dvibarhaso ya upa gopamāguradakṣiṇāso acyutā dudukṣan ||

मक्षू कनायाः सख्यं नवीयो राधो न रेत ऋतमित्तुरण्यन्। शुचि यत्ते रेक्ण आयजन्त सबर्दुघायाः पय उस्रियायाः॥

makṣū kanāyāḥ sakhyaṁ navīyo rādho na reta ṛtamitturaṇyan | śuci yatte rekṇa āyajanta sabardughāyāḥ paya usriyāyāḥ ||

पश्वा यत्पश्चा वियुता बुधन्तेति ब्रवीति वक्तरी रराणः। वसोर्वसुत्वा कारवोऽनेहा विश्वं विवेष्टि द्रविणमुप क्षु॥

paśvā yatpaścā viyutā budhanteti bravīti vaktarī rarāṇaḥ | vasorvasutvā kāravo'nehā viśvaṁ viveṣṭi draviṇamupa kṣu ||

तदिन्न्वस्य परिषद्वानो अग्मन्पुरू सदन्तो नार्षदं बिभित्सन्। वि शुष्णस्य संग्रथितमनर्वा विदत्पुरुप्रजातस्य गुहा यत्॥

tadinnvasya pariṣadvāno agmanpurū sadanto nārṣadaṁ bibhitsan | vi śuṣṇasya saṁgrathitamanarvā vidatpuruprajātasya guhā yat ||

भर्गो ह नामोत यस्य देवाः स्वर्ण ये त्रिषधस्थे निषेदुः। अग्निर्ह नामोत जातवेदाः श्रुधी नो होतरृतस्य होताध्रुक्॥

bhargo ha nāmota yasya devāḥ svarṇa ye triṣadhasthe niṣeduḥ | agnirha nāmota jātavedāḥ śrudhī no hotarṛtasya hotādhruk ||

उत त्या मे रौद्रावर्चिमन्ता नासत्याविन्द्र गूर्तये यजध्यै। मनुष्वद्वृक्तबर्हिषे रराणा मन्दू हितप्रयसा विक्षु यज्यू॥

uta tyā me raudrāvarcimantā nāsatyāvindra gūrtaye yajadhyai | manuṣvadvṛktabarhiṣe rarāṇā mandū hitaprayasā vikṣu yajyū ||

अयं स्तुतो राजा वन्दि वेधा अपश्च विप्रस्तरति स्वसेतुः। स कक्षीवन्तं रेजयत्सो अग्निं नेमिं न चक्रमर्वतो रघुद्रु॥

ayaṁ stuto rājā vandi vedhā apaśca viprastarati svasetuḥ | sa kakṣīvantaṁ rejayatso agniṁ nemiṁ na cakramarvato raghudru ||

स द्विबन्धुर्वैतरणो यष्टा सबर्धुं धेनुमस्वं दुहध्यै। सं यन्मित्रावरुणा वृञ्ज उक्थैर्ज्येष्ठेभिरर्यमणं वरूथैः॥

sa dvibandhurvaitaraṇo yaṣṭā sabardhuṁ dhenumasvaṁ duhadhyai | saṁ yanmitrāvaruṇā vṛñja ukthairjyeṣṭhebhiraryamaṇaṁ varūthaiḥ ||

तद्बन्धुः सूरिर्दिवि ते धियंधा नाभानेदिष्ठो रपति प्र वेनन्। सा नो नाभिः परमास्य वा घाहं तत्पश्चा कतिथश्चिदास॥

tadbandhuḥ sūrirdivi te dhiyaṁdhā nābhānediṣṭho rapati pra venan | sā no nābhiḥ paramāsya vā ghāhaṁ tatpaścā katithaścidāsa ||

इयं मे नाभिरिह मे सधस्थमिमे मे देवा अयमस्मि सर्वः। द्विजा अह प्रथमजा ऋतस्येदं धेनुरदुहज्जायमाना॥

iyaṁ me nābhiriha me sadhasthamime me devā ayamasmi sarvaḥ | dvijā aha prathamajā ṛtasyedaṁ dhenuraduhajjāyamānā ||

अधासु मन्द्रो अरतिर्विभावाव स्यति द्विवर्तनिर्वनेषाट्। ऊर्ध्वा यच्छ्रेणिर्न शिशुर्दन्मक्षू स्थिरं शेवृधं सूत माता॥

adhāsu mandro aratirvibhāvāva syati dvivartanirvaneṣāṭ | ūrdhvā yacchreṇirna śiśurdanmakṣū sthiraṁ śevṛdhaṁ sūta mātā ||

अधा गाव उपमातिं कनाया अनु श्वान्तस्य कस्य चित्परेयुः। श्रुधि त्वं सुद्रविणो नस्त्वं याळाश्वघ्नस्य वावृधे सूनृताभिः॥

adhā gāva upamātiṁ kanāyā anu śvāntasya kasya citpareyuḥ | śrudhi tvaṁ sudraviṇo nastvaṁ yāḻāśvaghnasya vāvṛdhe sūnṛtābhiḥ ||

अध त्वमिन्द्र विद्ध्यस्मान्महो राये नृपते वज्रबाहुः। रक्षा च नो मघोनः पाहि सूरीननेहसस्ते हरिवो अभिष्टौ॥

adha tvamindra viddhyasmānmaho rāye nṛpate vajrabāhuḥ | rakṣā ca no maghonaḥ pāhi sūrīnanehasaste harivo abhiṣṭau ||

अध यद्राजाना गविष्टौ सरत्सरण्युः कारवे जरण्युः। विप्रः प्रेष्ठः स ह्येषां बभूव परा च वक्षदुत पर्षदेनान्॥

adha yadrājānā gaviṣṭau saratsaraṇyuḥ kārave jaraṇyuḥ | vipraḥ preṣṭhaḥ sa hyeṣāṁ babhūva parā ca vakṣaduta parṣadenān ||

अधा न्वस्य जेन्यस्य पुष्टौ वृथा रेभन्त ईमहे तदू नु। सरण्युरस्य सूनुरश्वो विप्रश्चासि श्रवसश्च सातौ॥

adhā nvasya jenyasya puṣṭau vṛthā rebhanta īmahe tadū nu | saraṇyurasya sūnuraśvo vipraścāsi śravasaśca sātau ||

युवोर्यदि सख्यायास्मे शर्धाय स्तोमं जुजुषे नमस्वान्। विश्वत्र यस्मिन्ना गिरः समीचीः पूर्वीव गातुर्दाशत्सूनृतायै॥

yuvoryadi sakhyāyāsme śardhāya stomaṁ jujuṣe namasvān | viśvatra yasminnā giraḥ samīcīḥ pūrvīva gāturdāśatsūnṛtāyai ||

स गृणानो अद्भिर्देववानिति सुबन्धुर्नमसा सूक्तैः। वर्धदुक्थैर्वचोभिरा हि नूनं व्यध्वैति पयस उस्रियायाः॥

sa gṛṇāno adbhirdevavāniti subandhurnamasā sūktaiḥ | vardhadukthairvacobhirā hi nūnaṁ vyadhvaiti payasa usriyāyāḥ ||

त ऊ षु णो महो यजत्रा भूत देवास ऊतये सजोषाः। ये वाजाँ अनयता वियन्तो ये स्था निचेतारो अमूराः॥

ta ū ṣu ṇo maho yajatrā bhūta devāsa ūtaye sajoṣāḥ | ye vājā anayatā viyanto ye sthā nicetāro amūrāḥ ||