text

सूक्त ९१

6 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।

गहराई 4 / 4

स्रोत-सन्दर्भ तैयार
बहुभाषी सामग्री मॉडल तैयार
ज्ञान-परीक्षण मार्ग तैयार
डिजिटल ग्रन्थ संस्करण
विषय-सूची
डिजिटल ग्रन्थ संस्करण

सूक्त ९१

6 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।

पृष्ठ 1 में से 8
आपका स्थान सुरक्षित है

बटन, स्वाइप या बाएँ-दाएँ तीर कुंजियों से पृष्ठ पलटें।

निरन्तर पाठ के रूप में पढ़ें

Rigveda 9.91.1

Rigveda 9.91.1
मूल पाठ

असर्जि वक्वा रथ्ये यथाजौ धिया मनोता प्रथमो मनीषी। दश स्वसारो अधि सानो अव्येऽजन्ति वह्निं सदनान्यच्छ॥

लिप्यन्तरण

asarji vakvā rathye yathājau dhiyā manotā prathamo manīṣī | daśa svasāro adhi sāno avye'janti vahniṁ sadanānyaccha ||

अनुवाद

As for a chariot-race, the skilful Speaker, Chief, Sage, Inventor, hath, with song, been started. The sisters ten upon the fleecy summit drive on the Car-horse to the resting places.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.91.2

Rigveda 9.91.2
मूल पाठ

वीती जनस्य दिव्यस्य कव्यैरधि सुवानो नहुष्येभिरिन्दुः। प्र यो नृभिरमृतो मर्त्येभिर्मर्मृजानोऽविभिर्गोभिरद्भिः॥

लिप्यन्तरण

vītī janasya divyasya kavyairadhi suvāno nahuṣyebhirinduḥ | pra yo nṛbhiramṛto martyebhirmarmṛjāno'vibhirgobhiradbhiḥ ||

अनुवाद

The drop of Soma, pressed by wise Nahusyas, becomes the banquet of the Heavenly People- Indu, by hands of mortal men made beauteous, immortal, with the sheep and cows and waters.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.91.3

Rigveda 9.91.3
मूल पाठ

वृषा वृष्णे रोरुवदंशुरस्मै पवमानो रुशदीर्ते पयो गोः। सहस्रमृक्वा पथिभिर्वचोविदध्वस्मभिः सूरो अण्वं वि याति॥

लिप्यन्तरण

vṛṣā vṛṣṇe roruvadaṁśurasmai pavamāno ruśadīrte payo goḥ | sahasramṛkvā pathibhirvacovidadhvasmabhiḥ sūro aṇvaṁ vi yāti ||

अनुवाद

Steer roaring unto Steer, this Pavamana, this juice runs to the white milk of the milch-cow. Through thousand fine hairs goes the tuneful Singer, like Sura by his fair and open pathways.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.91.4

Rigveda 9.91.4
मूल पाठ

रुजा दृळ्हा चिद्रक्षसः सदांसि पुनान इन्द ऊर्णुहि वि वाजान्। वृश्चोपरिष्टात्तुजता वधेन ये अन्ति दूरादुपनायमेषाम्॥

लिप्यन्तरण

rujā dṛḻhā cidrakṣasaḥ sadāṁsi punāna inda ūrṇuhi vi vājān | vṛścopariṣṭāttujatā vadhena ye anti dūrādupanāyameṣām ||

अनुवाद

Break down the, strong seats even of the demons: cleansing thee, Indu, robd thyself in vigour. Rend with thy swift bolt, coming from above them, those who are near and those who yet are distant.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.91.5

Rigveda 9.91.5
मूल पाठ

स प्रत्नवन्नव्यसे विश्ववार सूक्ताय पथः कृणुहि प्राचः। ये दुःषहासो वनुषा बृहन्तस्ताँस्ते अश्याम पुरुकृत्पुरुक्षो॥

लिप्यन्तरण

sa pratnavannavyase viśvavāra sūktāya pathaḥ kṛṇuhi prācaḥ | ye duḥṣahāso vanuṣā bṛhantastāste aśyāma purukṛtpurukṣo ||

अनुवाद

Prepare the forward paths in ancient manner for the new bymn, thou Giver of all bounties. Those which are high and hard for foes to conquer may we gain from thee, Active! Food-bestower!

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.91.6

Rigveda 9.91.6
मूल पाठ

एवा पुनानो अपः स्वर्गा अस्मभ्यं तोका तनयानि भूरि। शं नः क्षेत्रमुरु ज्योतींषि सोम ज्योङ्नः सूर्यं दृशये रिरीहि॥

लिप्यन्तरण

evā punāno apaḥ svargā asmabhyaṁ tokā tanayāni bhūri | śaṁ naḥ kṣetramuru jyotīṁṣi soma jyoṅnaḥ sūryaṁ dṛśaye rirīhi ||

अनुवाद

So purifying thee vouchsafe us waters, heaven's light, and cows, offipring and many children. Give us health, ample land, and lights, O Soma, and grant us long to look upon the sunshine.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

स्रोत और सम्पादकीय विवरण

  1. Rig Veda, Book 9, Hymn 91, translated by Ralph T. H. Griffith (1896)RV 9.91Internet Sacred Text Archive
  2. Rigveda Mandala 9, machine-readable Sanskrit and Roman textMandala 9Sanskrit Documents
  3. Rigveda Shakala Samhita, Mandala 9, Sukta 91RV 9.91Vedic Heritage Portal, Ministry of Culture, Government of India
एक स्पष्ट उत्तर

सामान्य प्रश्न

सूक्त ९१ क्या है?

सूक्त ९१ सनातन धर्म ज्ञान-मानचित्र का एक बिन्दु है। यह पृष्ठ इसे उसके शास्त्रीय, दार्शनिक या जीवंत परम्परा के सन्दर्भ में रखता है और इसकी शाखाओं, स्रोतों तथा सम्बन्धित मार्गों से जोड़ता है।