text

सूक्त ६२

30 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।

गहराई 4 / 4

स्रोत-सन्दर्भ तैयार
बहुभाषी सामग्री मॉडल तैयार
ज्ञान-परीक्षण मार्ग तैयार
डिजिटल ग्रन्थ संस्करण
विषय-सूची
डिजिटल ग्रन्थ संस्करण

सूक्त ६२

30 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।

पृष्ठ 1 में से 32
आपका स्थान सुरक्षित है

बटन, स्वाइप या बाएँ-दाएँ तीर कुंजियों से पृष्ठ पलटें।

निरन्तर पाठ के रूप में पढ़ें

Rigveda 9.62.1

Rigveda 9.62.1
मूल पाठ

एते असृग्रमिन्दवस्तिरः पवित्रमाशवः। विश्वान्यभि सौभगा॥

लिप्यन्तरण

ete asṛgramindavastiraḥ pavitramāśavaḥ | viśvānyabhi saubhagā ||

अनुवाद

THESE rapid Soma-drops have been poured through the purifying sieve To bring us all felicities.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.2

Rigveda 9.62.2
मूल पाठ

विघ्नन्तो दुरिता पुरु सुगा तोकाय वाजिनः। तना कृण्वन्तो अर्वते॥

लिप्यन्तरण

vighnanto duritā puru sugā tokāya vājinaḥ | tanā kṛṇvanto arvate ||

अनुवाद

Dispelling manifold mishap, giving the courser's progeny, Yea, and the warrior steed, success.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.3

Rigveda 9.62.3
मूल पाठ

कृण्वन्तो वरिवो गवेऽभ्यर्षन्ति सुष्टुतिम्। इळामस्मभ्यं संयतम्॥

लिप्यन्तरण

kṛṇvanto varivo gave'bhyarṣanti suṣṭutim | iḻāmasmabhyaṁ saṁyatam ||

अनुवाद

Bringing prosperity to kine, they make perpetual Ila flow To us for noble eulogy.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.4

Rigveda 9.62.4
मूल पाठ

असाव्यंशुर्मदायाप्सु दक्षो गिरिष्ठाः। श्येनो न योनिमासदत्॥

लिप्यन्तरण

asāvyaṁśurmadāyāpsu dakṣo giriṣṭhāḥ | śyeno na yonimāsadat ||

अनुवाद

Strong, mountain-born, the stalk hath been pressed in the streams for rapturous joy: Hawk-like he settles in his home.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.5

Rigveda 9.62.5
मूल पाठ

शुभ्रमन्धो देववातमप्सु धूतो नृभिः सुतः। स्वदन्ति गावः पयोभिः॥

लिप्यन्तरण

śubhramandho devavātamapsu dhūto nṛbhiḥ sutaḥ | svadanti gāvaḥ payobhiḥ ||

अनुवाद

Fair is the God-loved juice; the plant is washed in waters, pressed by men The milch-kine sweeten it with milk.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.6

Rigveda 9.62.6
मूल पाठ

आदीमश्वं न हेतारोऽशूशुभन्नमृताय। मध्वो रसं सधमादे॥

लिप्यन्तरण

ādīmaśvaṁ na hetāro'śūśubhannamṛtāya | madhvo rasaṁ sadhamāde ||

अनुवाद

As drivers deck a courser, so have they adorned the meath's juice for Ambrosia, for the festival.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.7

Rigveda 9.62.7
मूल पाठ

यास्ते धारा मधुश्चुतोऽसृग्रमिन्द ऊतये। ताभिः पवित्रमासदः॥

लिप्यन्तरण

yāste dhārā madhuścuto'sṛgraminda ūtaye | tābhiḥ pavitramāsadaḥ ||

अनुवाद

Thou, Indu, with thy streams that drop sweet juices, which were poured for help, Hast settled in the cleansing sieve.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.8

Rigveda 9.62.8
मूल पाठ

सो अर्षेन्द्राय पीतये तिरो रोमाण्यव्यया। सीदन्योना वनेष्वा॥

लिप्यन्तरण

so arṣendrāya pītaye tiro romāṇyavyayā | sīdanyonā vaneṣvā ||

अनुवाद

So flow thou onward through the fleece, for Indra flow, to be his drink, Finding thine home in vats of wood.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.9

Rigveda 9.62.9
मूल पाठ

त्वमिन्दो परि स्रव स्वादिष्ठो अङ्गिरोभ्यः। वरिवोविद्घृतं पयः॥

लिप्यन्तरण

tvamindo pari srava svādiṣṭho aṅgirobhyaḥ | varivovidghṛtaṁ payaḥ ||

अनुवाद

As giving room and freedom, as most sweet, pour butter forth and milk, O Indu, for the Angirases.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.10

Rigveda 9.62.10
मूल पाठ

अयं विचर्षणिर्हितः पवमानः स चेतति। हिन्वान आप्यं बृहत्॥

लिप्यन्तरण

ayaṁ vicarṣaṇirhitaḥ pavamānaḥ sa cetati | hinvāna āpyaṁ bṛhat ||

अनुवाद

Most active and benevolent, this Pavamana, sent to us For lofty friendship, meditates.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.11

Rigveda 9.62.11
मूल पाठ

एष वृषा वृषव्रतः पवमानो अशस्तिहा। करद्वसूनि दाशुषे॥

लिप्यन्तरण

eṣa vṛṣā vṛṣavrataḥ pavamāno aśastihā | karadvasūni dāśuṣe ||

अनुवाद

Queller of curses, mighty, with strong sway, this Pavamana shall Bring treasures to the worshipper.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.12

Rigveda 9.62.12
मूल पाठ

आ पवस्व सहस्रिणं रयिं गोमन्तमश्विनम्। पुरुश्चन्द्रं पुरुस्पृहम्॥

लिप्यन्तरण

ā pavasva sahasriṇaṁ rayiṁ gomantamaśvinam | puruścandraṁ puruspṛham ||

अनुवाद

Pour thou upon us thousandfold possessions, both of kine and steeds, Exceeding glorious, much-desired.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.13

Rigveda 9.62.13
मूल पाठ

एष स्य परि षिच्यते मर्मृज्यमान आयुभिः। उरुगायः कविक्रतुः॥

लिप्यन्तरण

eṣa sya pari ṣicyate marmṛjyamāna āyubhiḥ | urugāyaḥ kavikratuḥ ||

अनुवाद

Wandering far, with wise designs, the juice here present is effused, Made beautiful by living men.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.14

Rigveda 9.62.14
मूल पाठ

सहस्रोतिः शतामघो विमानो रजसः कविः। इन्द्राय पवते मदः॥

लिप्यन्तरण

sahasrotiḥ śatāmagho vimāno rajasaḥ kaviḥ | indrāya pavate madaḥ ||

अनुवाद

For Indra flows the gladdening drink, the measurer of the region, Sage, With countless wealth and endless help.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.15

Rigveda 9.62.15
मूल पाठ

गिरा जात इह स्तुत इन्दुरिन्द्राय धीयते। विर्योना वसताविव॥

लिप्यन्तरण

girā jāta iha stuta indurindrāya dhīyate | viryonā vasatāviva ||

अनुवाद

Born on the inountain, lauded here, Indu for Indra is set down, As in her sheltering nest a bird.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.16

Rigveda 9.62.16
मूल पाठ

पवमानः सुतो नृभिः सोमो वाजमिवासरत्। चमूषु शक्मनासदम्॥

लिप्यन्तरण

pavamānaḥ suto nṛbhiḥ somo vājamivāsarat | camūṣu śakmanāsadam ||

अनुवाद

Pressed by the men, as 'twere to war hath Soma Pavamana sped, To test with might within the vats.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.17

Rigveda 9.62.17
मूल पाठ

तं त्रिपृष्ठे त्रिवन्धुरे रथे युञ्जन्ति यातवे। ऋषीणां सप्त धीतिभिः॥

लिप्यन्तरण

taṁ tripṛṣṭhe trivandhure rathe yuñjanti yātave | ṛṣīṇāṁ sapta dhītibhiḥ ||

अनुवाद

That he may move, they yoke him to the three-backed triple-seated car By the Seven Rsis' holy songs.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.18

Rigveda 9.62.18
मूल पाठ

तं सोतारो धनस्पृतमाशुं वाजाय यातवे। हरिं हिनोत वाजिनम्॥

लिप्यन्तरण

taṁ sotāro dhanaspṛtamāśuṁ vājāya yātave | hariṁ hinota vājinam ||

अनुवाद

Drive ye that Tawny Courser, O ye pressers, on his way to war, Swift Steed who carries off the spoil.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.19

Rigveda 9.62.19
मूल पाठ

आविशन्कलशं सुतो विश्वा अर्षन्नभि श्रियः। शूरो न गोषु तिष्ठति॥

लिप्यन्तरण

āviśankalaśaṁ suto viśvā arṣannabhi śriyaḥ | śūro na goṣu tiṣṭhati ||

अनुवाद

Pouring all glories hither, he, effused and entering the jar, Stands like a hero mid the kine.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.20

Rigveda 9.62.20
मूल पाठ

आ त इन्दो मदाय कं पयो दुहन्त्यायवः। देवा देवेभ्यो मधु॥

लिप्यन्तरण

ā ta indo madāya kaṁ payo duhantyāyavaḥ | devā devebhyo madhu ||

अनुवाद

Indu, the living men milk out the juice to make the rapturous draught: Gods for the Gods milk out the meath.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.21

Rigveda 9.62.21
मूल पाठ

आ नः सोमं पवित्र आ सृजता मधुमत्तमम्। देवेभ्यो देवश्रुत्तमम्॥

लिप्यन्तरण

ā naḥ somaṁ pavitra ā sṛjatā madhumattamam | devebhyo devaśruttamam ||

अनुवाद

Pour for the Gods into the sieve our Soma very rich in sweets, Him whom the Gods most gladly hear.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.22

Rigveda 9.62.22
मूल पाठ

एते सोमा असृक्षत गृणानाः श्रवसे महे। मदिन्तमस्य धारया॥

लिप्यन्तरण

ete somā asṛkṣata gṛṇānāḥ śravase mahe | madintamasya dhārayā ||

अनुवाद

Into his stream who gladdens best these Soma juices have been poured, Lauded with songs for lofty fame.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.23

Rigveda 9.62.23
मूल पाठ

अभि गव्यानि वीतये नृम्णा पुनानो अर्षसि। सनद्वाजः परि स्रव॥

लिप्यन्तरण

abhi gavyāni vītaye nṛmṇā punāno arṣasi | sanadvājaḥ pari srava ||

अनुवाद

Thou flowest to enjoy the milk, and bringest valour, being cleansed: Winning the spoil flow hitherward.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.24

Rigveda 9.62.24
मूल पाठ

उत नो गोमतीरिषो विश्वा अर्ष परिष्टुभः। गृणानो जमदग्निना॥

लिप्यन्तरण

uta no gomatīriṣo viśvā arṣa pariṣṭubhaḥ | gṛṇāno jamadagninā ||

अनुवाद

And, hymned by Jamadagnis, let all nourishment that kine supply, And general praises, flow to us.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.25

Rigveda 9.62.25
मूल पाठ

पवस्व वाचो अग्रियः सोम चित्राभिरूतिभिः। अभि विश्वानि काव्या॥

लिप्यन्तरण

pavasva vāco agriyaḥ soma citrābhirūtibhiḥ | abhi viśvāni kāvyā ||

अनुवाद

Soma, as leader of the song flow onward with thy wondrous aids, For holy lore of every kind.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.26

Rigveda 9.62.26
मूल पाठ

त्वं समुद्रिया अपोऽग्रियो वाच ईरयन्। पवस्व विश्वमेजय॥

लिप्यन्तरण

tvaṁ samudriyā apo'griyo vāca īrayan | pavasva viśvamejaya ||

अनुवाद

Do thou as leader of the song, stirring the waters of the sea, Flow onward, thou who movest all.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.27

Rigveda 9.62.27
मूल पाठ

तुभ्येमा भुवना कवे महिम्ने सोम तस्थिरे। तुभ्यमर्षन्ति सिन्धवः॥

लिप्यन्तरण

tubhyemā bhuvanā kave mahimne soma tasthire | tubhyamarṣanti sindhavaḥ ||

अनुवाद

O Soma, O thou Sage, these worlds stand ready to attest thy might: For thy behoof the rivers flow.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.28

Rigveda 9.62.28
मूल पाठ

प्र ते दिवो न वृष्टयो धारा यन्त्यसश्चतः। अभि शुक्रामुपस्तिरम्॥

लिप्यन्तरण

pra te divo na vṛṣṭayo dhārā yantyasaścataḥ | abhi śukrāmupastiram ||

अनुवाद

Like showers of rain that fall from heaven thy streams perpetually flow To the bright fleece spread under them.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.29

Rigveda 9.62.29
मूल पाठ

इन्द्रायेन्दुं पुनीतनोग्रं दक्षाय साधनम्। ईशानं वीतिराधसम्॥

लिप्यन्तरण

indrāyenduṁ punītanograṁ dakṣāya sādhanam | īśānaṁ vītirādhasam ||

अनुवाद

For potent Indra purify Indu effectual and strong, Enjoyment-giver, Mighty Lord.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 9.62.30

Rigveda 9.62.30
मूल पाठ

पवमान ऋतः कविः सोमः पवित्रमासदत्। दधत्स्तोत्रे सुवीर्यम्॥

लिप्यन्तरण

pavamāna ṛtaḥ kaviḥ somaḥ pavitramāsadat | dadhatstotre suvīryam ||

अनुवाद

Soma, true, Pavamana, Sage, is seated in the cleansing sieve, Giving his praiser hero strength.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

स्रोत और सम्पादकीय विवरण

  1. Rig Veda, Book 9, Hymn 62, translated by Ralph T. H. Griffith (1896) — RV 9.62Internet Sacred Text Archive
  2. Rigveda Mandala 9, machine-readable Sanskrit and Roman text — Mandala 9Sanskrit Documents
  3. Rigveda Shakala Samhita, Mandala 9, Sukta 62 — RV 9.62Vedic Heritage Portal, Ministry of Culture, Government of India
एक स्पष्ट उत्तर

सामान्य प्रश्न

सूक्त ६२ क्या है?

सूक्त ६२ सनातन धर्म ज्ञान-मानचित्र का एक बिन्दु है। यह पृष्ठ इसे उसके शास्त्रीय, दार्शनिक या जीवंत परम्परा के सन्दर्भ में रखता है और इसकी शाखाओं, स्रोतों तथा सम्बन्धित मार्गों से जोड़ता है।