सूक्त ६२
30 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।
30 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।
गहराई 4 / 4
30 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।
बटन, स्वाइप या बाएँ-दाएँ तीर कुंजियों से पृष्ठ पलटें।
एते असृग्रमिन्दवस्तिरः पवित्रमाशवः। विश्वान्यभि सौभगा॥
लिप्यन्तरणete asṛgramindavastiraḥ pavitramāśavaḥ | viśvānyabhi saubhagā ||
अनुवादTHESE rapid Soma-drops have been poured through the purifying sieve To bring us all felicities.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.विघ्नन्तो दुरिता पुरु सुगा तोकाय वाजिनः। तना कृण्वन्तो अर्वते॥
लिप्यन्तरणvighnanto duritā puru sugā tokāya vājinaḥ | tanā kṛṇvanto arvate ||
अनुवादDispelling manifold mishap, giving the courser's progeny, Yea, and the warrior steed, success.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.कृण्वन्तो वरिवो गवेऽभ्यर्षन्ति सुष्टुतिम्। इळामस्मभ्यं संयतम्॥
लिप्यन्तरणkṛṇvanto varivo gave'bhyarṣanti suṣṭutim | iḻāmasmabhyaṁ saṁyatam ||
अनुवादBringing prosperity to kine, they make perpetual Ila flow To us for noble eulogy.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.असाव्यंशुर्मदायाप्सु दक्षो गिरिष्ठाः। श्येनो न योनिमासदत्॥
लिप्यन्तरणasāvyaṁśurmadāyāpsu dakṣo giriṣṭhāḥ | śyeno na yonimāsadat ||
अनुवादStrong, mountain-born, the stalk hath been pressed in the streams for rapturous joy: Hawk-like he settles in his home.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.शुभ्रमन्धो देववातमप्सु धूतो नृभिः सुतः। स्वदन्ति गावः पयोभिः॥
लिप्यन्तरणśubhramandho devavātamapsu dhūto nṛbhiḥ sutaḥ | svadanti gāvaḥ payobhiḥ ||
अनुवादFair is the God-loved juice; the plant is washed in waters, pressed by men The milch-kine sweeten it with milk.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.आदीमश्वं न हेतारोऽशूशुभन्नमृताय। मध्वो रसं सधमादे॥
लिप्यन्तरणādīmaśvaṁ na hetāro'śūśubhannamṛtāya | madhvo rasaṁ sadhamāde ||
अनुवादAs drivers deck a courser, so have they adorned the meath's juice for Ambrosia, for the festival.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.यास्ते धारा मधुश्चुतोऽसृग्रमिन्द ऊतये। ताभिः पवित्रमासदः॥
लिप्यन्तरणyāste dhārā madhuścuto'sṛgraminda ūtaye | tābhiḥ pavitramāsadaḥ ||
अनुवादThou, Indu, with thy streams that drop sweet juices, which were poured for help, Hast settled in the cleansing sieve.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.सो अर्षेन्द्राय पीतये तिरो रोमाण्यव्यया। सीदन्योना वनेष्वा॥
लिप्यन्तरणso arṣendrāya pītaye tiro romāṇyavyayā | sīdanyonā vaneṣvā ||
अनुवादSo flow thou onward through the fleece, for Indra flow, to be his drink, Finding thine home in vats of wood.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.त्वमिन्दो परि स्रव स्वादिष्ठो अङ्गिरोभ्यः। वरिवोविद्घृतं पयः॥
लिप्यन्तरणtvamindo pari srava svādiṣṭho aṅgirobhyaḥ | varivovidghṛtaṁ payaḥ ||
अनुवादAs giving room and freedom, as most sweet, pour butter forth and milk, O Indu, for the Angirases.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.अयं विचर्षणिर्हितः पवमानः स चेतति। हिन्वान आप्यं बृहत्॥
लिप्यन्तरणayaṁ vicarṣaṇirhitaḥ pavamānaḥ sa cetati | hinvāna āpyaṁ bṛhat ||
अनुवादMost active and benevolent, this Pavamana, sent to us For lofty friendship, meditates.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.एष वृषा वृषव्रतः पवमानो अशस्तिहा। करद्वसूनि दाशुषे॥
लिप्यन्तरणeṣa vṛṣā vṛṣavrataḥ pavamāno aśastihā | karadvasūni dāśuṣe ||
अनुवादQueller of curses, mighty, with strong sway, this Pavamana shall Bring treasures to the worshipper.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.आ पवस्व सहस्रिणं रयिं गोमन्तमश्विनम्। पुरुश्चन्द्रं पुरुस्पृहम्॥
लिप्यन्तरणā pavasva sahasriṇaṁ rayiṁ gomantamaśvinam | puruścandraṁ puruspṛham ||
अनुवादPour thou upon us thousandfold possessions, both of kine and steeds, Exceeding glorious, much-desired.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.एष स्य परि षिच्यते मर्मृज्यमान आयुभिः। उरुगायः कविक्रतुः॥
लिप्यन्तरणeṣa sya pari ṣicyate marmṛjyamāna āyubhiḥ | urugāyaḥ kavikratuḥ ||
अनुवादWandering far, with wise designs, the juice here present is effused, Made beautiful by living men.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.सहस्रोतिः शतामघो विमानो रजसः कविः। इन्द्राय पवते मदः॥
लिप्यन्तरणsahasrotiḥ śatāmagho vimāno rajasaḥ kaviḥ | indrāya pavate madaḥ ||
अनुवादFor Indra flows the gladdening drink, the measurer of the region, Sage, With countless wealth and endless help.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.गिरा जात इह स्तुत इन्दुरिन्द्राय धीयते। विर्योना वसताविव॥
लिप्यन्तरणgirā jāta iha stuta indurindrāya dhīyate | viryonā vasatāviva ||
अनुवादBorn on the inountain, lauded here, Indu for Indra is set down, As in her sheltering nest a bird.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.पवमानः सुतो नृभिः सोमो वाजमिवासरत्। चमूषु शक्मनासदम्॥
लिप्यन्तरणpavamānaḥ suto nṛbhiḥ somo vājamivāsarat | camūṣu śakmanāsadam ||
अनुवादPressed by the men, as 'twere to war hath Soma Pavamana sped, To test with might within the vats.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.तं त्रिपृष्ठे त्रिवन्धुरे रथे युञ्जन्ति यातवे। ऋषीणां सप्त धीतिभिः॥
लिप्यन्तरणtaṁ tripṛṣṭhe trivandhure rathe yuñjanti yātave | ṛṣīṇāṁ sapta dhītibhiḥ ||
अनुवादThat he may move, they yoke him to the three-backed triple-seated car By the Seven Rsis' holy songs.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.तं सोतारो धनस्पृतमाशुं वाजाय यातवे। हरिं हिनोत वाजिनम्॥
लिप्यन्तरणtaṁ sotāro dhanaspṛtamāśuṁ vājāya yātave | hariṁ hinota vājinam ||
अनुवादDrive ye that Tawny Courser, O ye pressers, on his way to war, Swift Steed who carries off the spoil.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.आविशन्कलशं सुतो विश्वा अर्षन्नभि श्रियः। शूरो न गोषु तिष्ठति॥
लिप्यन्तरणāviśankalaśaṁ suto viśvā arṣannabhi śriyaḥ | śūro na goṣu tiṣṭhati ||
अनुवादPouring all glories hither, he, effused and entering the jar, Stands like a hero mid the kine.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.आ त इन्दो मदाय कं पयो दुहन्त्यायवः। देवा देवेभ्यो मधु॥
लिप्यन्तरणā ta indo madāya kaṁ payo duhantyāyavaḥ | devā devebhyo madhu ||
अनुवादIndu, the living men milk out the juice to make the rapturous draught: Gods for the Gods milk out the meath.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.आ नः सोमं पवित्र आ सृजता मधुमत्तमम्। देवेभ्यो देवश्रुत्तमम्॥
लिप्यन्तरणā naḥ somaṁ pavitra ā sṛjatā madhumattamam | devebhyo devaśruttamam ||
अनुवादPour for the Gods into the sieve our Soma very rich in sweets, Him whom the Gods most gladly hear.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.एते सोमा असृक्षत गृणानाः श्रवसे महे। मदिन्तमस्य धारया॥
लिप्यन्तरणete somā asṛkṣata gṛṇānāḥ śravase mahe | madintamasya dhārayā ||
अनुवादInto his stream who gladdens best these Soma juices have been poured, Lauded with songs for lofty fame.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.अभि गव्यानि वीतये नृम्णा पुनानो अर्षसि। सनद्वाजः परि स्रव॥
लिप्यन्तरणabhi gavyāni vītaye nṛmṇā punāno arṣasi | sanadvājaḥ pari srava ||
अनुवादThou flowest to enjoy the milk, and bringest valour, being cleansed: Winning the spoil flow hitherward.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.उत नो गोमतीरिषो विश्वा अर्ष परिष्टुभः। गृणानो जमदग्निना॥
लिप्यन्तरणuta no gomatīriṣo viśvā arṣa pariṣṭubhaḥ | gṛṇāno jamadagninā ||
अनुवादAnd, hymned by Jamadagnis, let all nourishment that kine supply, And general praises, flow to us.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.पवस्व वाचो अग्रियः सोम चित्राभिरूतिभिः। अभि विश्वानि काव्या॥
लिप्यन्तरणpavasva vāco agriyaḥ soma citrābhirūtibhiḥ | abhi viśvāni kāvyā ||
अनुवादSoma, as leader of the song flow onward with thy wondrous aids, For holy lore of every kind.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.त्वं समुद्रिया अपोऽग्रियो वाच ईरयन्। पवस्व विश्वमेजय॥
लिप्यन्तरणtvaṁ samudriyā apo'griyo vāca īrayan | pavasva viśvamejaya ||
अनुवादDo thou as leader of the song, stirring the waters of the sea, Flow onward, thou who movest all.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.तुभ्येमा भुवना कवे महिम्ने सोम तस्थिरे। तुभ्यमर्षन्ति सिन्धवः॥
लिप्यन्तरणtubhyemā bhuvanā kave mahimne soma tasthire | tubhyamarṣanti sindhavaḥ ||
अनुवादO Soma, O thou Sage, these worlds stand ready to attest thy might: For thy behoof the rivers flow.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.प्र ते दिवो न वृष्टयो धारा यन्त्यसश्चतः। अभि शुक्रामुपस्तिरम्॥
लिप्यन्तरणpra te divo na vṛṣṭayo dhārā yantyasaścataḥ | abhi śukrāmupastiram ||
अनुवादLike showers of rain that fall from heaven thy streams perpetually flow To the bright fleece spread under them.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.इन्द्रायेन्दुं पुनीतनोग्रं दक्षाय साधनम्। ईशानं वीतिराधसम्॥
लिप्यन्तरणindrāyenduṁ punītanograṁ dakṣāya sādhanam | īśānaṁ vītirādhasam ||
अनुवादFor potent Indra purify Indu effectual and strong, Enjoyment-giver, Mighty Lord.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.पवमान ऋतः कविः सोमः पवित्रमासदत्। दधत्स्तोत्रे सुवीर्यम्॥
लिप्यन्तरणpavamāna ṛtaḥ kaviḥ somaḥ pavitramāsadat | dadhatstotre suvīryam ||
अनुवादSoma, true, Pavamana, Sage, is seated in the cleansing sieve, Giving his praiser hero strength.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.सूक्त ६२ सनातन धर्म ज्ञान-मानचित्र का एक बिन्दु है। यह पृष्ठ इसे उसके शास्त्रीय, दार्शनिक या जीवंत परम्परा के सन्दर्भ में रखता है और इसकी शाखाओं, स्रोतों तथा सम्बन्धित मार्गों से जोड़ता है।