text

सूक्त ४४

30 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।

गहराई 4 / 4

स्रोत-सन्दर्भ तैयार
बहुभाषी सामग्री मॉडल तैयार
ज्ञान-परीक्षण मार्ग तैयार
डिजिटल ग्रन्थ संस्करण
विषय-सूची
डिजिटल ग्रन्थ संस्करण

सूक्त ४४

30 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।

पृष्ठ 1 में से 32
आपका स्थान सुरक्षित है

बटन, स्वाइप या बाएँ-दाएँ तीर कुंजियों से पृष्ठ पलटें।

निरन्तर पाठ के रूप में पढ़ें

Rigveda 8.44.1

Rigveda 8.44.1
मूल पाठ

समिधाग्निं दुवस्यत घृतैर्बोधयतातिथिम्। आस्मिन्हव्या जुहोतन॥

लिप्यन्तरण

samidhāgniṁ duvasyata ghṛtairbodhayatātithim | āsminhavyā juhotana ||

अनुवाद

PAY service unto Agni with your fuel, rouse your Guest with oil: In him present your offerings.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.2

Rigveda 8.44.2
मूल पाठ

अग्ने स्तोमं जुषस्व मे वर्धस्वानेन मन्मना। प्रति सूक्तानि हर्य नः॥

लिप्यन्तरण

agne stomaṁ juṣasva me vardhasvānena manmanā | prati sūktāni harya naḥ ||

अनुवाद

Agni, do thou accept my laud, be magnified by this my song: Welcome my sweedy-spoken words.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.3

Rigveda 8.44.3
मूल पाठ

अग्निं दूतं पुरो दधे हव्यवाहमुप ब्रुवे। देवाँ आ सादयादिह॥

लिप्यन्तरण

agniṁ dūtaṁ puro dadhe havyavāhamupa bruve | devā ā sādayādiha ||

अनुवाद

Agni, envoy, I place in front; the oblation-bearer I address: Here let him seat the Deities.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.4

Rigveda 8.44.4
मूल पाठ

उत्ते बृहन्तो अर्चयः समिधानस्य दीदिवः। अग्ने शुक्रास ईरते॥

लिप्यन्तरण

utte bṛhanto arcayaḥ samidhānasya dīdivaḥ | agne śukrāsa īrate ||

अनुवाद

Agni, the lofty flames of' thee enkindled have gone up on high, Thy bright flames, thou Refulgent One.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.5

Rigveda 8.44.5
मूल पाठ

उप त्वा जुह्वो मम घृताचीर्यन्तु हर्यत। अग्ने हव्या जुषस्व नः॥

लिप्यन्तरण

upa tvā juhvo mama ghṛtācīryantu haryata | agne havyā juṣasva naḥ ||

अनुवाद

Beloved! let my ladles full of sacred oil come near to thee: Agni, accept our offerings.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.6

Rigveda 8.44.6
मूल पाठ

मन्द्रं होतारमृत्विजं चित्रभानुं विभावसुम्। अग्निमीळे स उ श्रवत्॥

लिप्यन्तरण

mandraṁ hotāramṛtvijaṁ citrabhānuṁ vibhāvasum | agnimīḻe sa u śravat ||

अनुवाद

I worship Agni-may he hear!-the cheerful, the Invoker, Priest, Of varied splendour, rich in light.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.7

Rigveda 8.44.7
मूल पाठ

प्रत्नं होतारमीड्यं जुष्टमग्निं कविक्रतुम्। अध्वराणामभिश्रियम्॥

लिप्यन्तरण

pratnaṁ hotāramīḍyaṁ juṣṭamagniṁ kavikratum | adhvarāṇāmabhiśriyam ||

अनुवाद

Ancient Invoker, meet for praise, beloved Agni, wise and strong, The visitant of solemn rites.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.8

Rigveda 8.44.8
मूल पाठ

जुषाणो अङ्गिरस्तमेमा हव्यान्यानुषक्। अग्ने यज्ञं नय ऋतुथा॥

लिप्यन्तरण

juṣāṇo aṅgirastamemā havyānyānuṣak | agne yajñaṁ naya ṛtuthā ||

अनुवाद

Agni, best Angiras, accept straightway these offerings, and guide The seasonable sacrifice.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.9

Rigveda 8.44.9
मूल पाठ

समिधान उ सन्त्य शुक्रशोच इहा वह। चिकित्वान्दैव्यं जनम्॥

लिप्यन्तरण

samidhāna u santya śukraśoca ihā vaha | cikitvāndaivyaṁ janam ||

अनुवाद

Excellent God, with brilliant flames, enkindled bring thou hitherward, Knowing the way, the Heavenly Host.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.10

Rigveda 8.44.10
मूल पाठ

विप्रं होतारमद्रुहं धूमकेतुं विभावसुम्। यज्ञानां केतुमीमहे॥

लिप्यन्तरण

vipraṁ hotāramadruhaṁ dhūmaketuṁ vibhāvasum | yajñānāṁ ketumīmahe ||

अनुवाद

Him, Sage and Herald, void of guile, ensign of sacrifices, him Smoke-bannered, rich in light, we seek.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.11

Rigveda 8.44.11
मूल पाठ

अग्ने नि पाहि नस्त्वं प्रति ष्म देव रीषतः। भिन्धि द्वेषः सहस्कृत॥

लिप्यन्तरण

agne ni pāhi nastvaṁ prati ṣma deva rīṣataḥ | bhindhi dveṣaḥ sahaskṛta ||

अनुवाद

O Agni, be our Guardian thou, God, against those who injure us: Destroy our foes, thou Son of Strength.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.12

Rigveda 8.44.12
मूल पाठ

अग्निः प्रत्नेन मन्मना शुम्भानस्तन्वं स्वाम्। कविर्विप्रेण वावृधे॥

लिप्यन्तरण

agniḥ pratnena manmanā śumbhānastanvaṁ svām | kavirvipreṇa vāvṛdhe ||

अनुवाद

Making his body beautiful, Agni the Sage hath waxen by The singer and his ancient hymn.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.13

Rigveda 8.44.13
मूल पाठ

ऊर्जो नपातमा हुवेऽग्निं पावकशोचिषम्। अस्मिन्यज्ञे स्वध्वरे॥

लिप्यन्तरण

ūrjo napātamā huve'gniṁ pāvakaśociṣam | asminyajñe svadhvare ||

अनुवाद

I invocate the Child of Strength, Agni with purifying flame, At this well-ordered sacrifice.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.14

Rigveda 8.44.14
मूल पाठ

स नो मित्रमहस्त्वमग्ने शुक्रेण शोचिषा। देवैरा सत्सि बर्हिषि॥

लिप्यन्तरण

sa no mitramahastvamagne śukreṇa śociṣā | devairā satsi barhiṣi ||

अनुवाद

So Agni, rich in many friends, with fiery splendour, seat thyself With Gods upon our sacred grass.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.15

Rigveda 8.44.15
मूल पाठ

यो अग्निं तन्वो दमे देवं मर्तः सपर्यति। तस्मा इद्दीदयद्वसु॥

लिप्यन्तरण

yo agniṁ tanvo dame devaṁ martaḥ saparyati | tasmā iddīdayadvasu ||

अनुवाद

The mortal man who serves the God Agni within his own abode, For him he causes wealth to shine.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.16

Rigveda 8.44.16
मूल पाठ

अग्निर्मूर्धा दिवः ककुत्पतिः पृथिव्या अयम्। अपां रेतांसि जिन्वति॥

लिप्यन्तरण

agnirmūrdhā divaḥ kakutpatiḥ pṛthivyā ayam | apāṁ retāṁsi jinvati ||

अनुवाद

Agni is head and height of heaven, the Master of the earth is he: He quickeneth the watere seed.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.17

Rigveda 8.44.17
मूल पाठ

उदग्ने शुचयस्तव शुक्रा भ्राजन्त ईरते। तव ज्योतींष्यर्चयः॥

लिप्यन्तरण

udagne śucayastava śukrā bhrājanta īrate | tava jyotīṁṣyarcayaḥ ||

अनुवाद

Upward, O Agni, rise thy flames, pure and resplendent, blazing high, Thy lustres, fair effulgences.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.18

Rigveda 8.44.18
मूल पाठ

ईशिषे वार्यस्य हि दात्रस्याग्ने स्वर्पतिः। स्तोता स्यां तव शर्मणि॥

लिप्यन्तरण

īśiṣe vāryasya hi dātrasyāgne svarpatiḥ | stotā syāṁ tava śarmaṇi ||

अनुवाद

For, Agni, thou as Lord of Light rulest o'er choicest gifts: may I, Thy singer, find defence in thee.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.19

Rigveda 8.44.19
मूल पाठ

त्वामग्ने मनीषिणस्त्वां हिन्वन्ति चित्तिभिः। त्वां वर्धन्तु नो गिरः॥

लिप्यन्तरण

tvāmagne manīṣiṇastvāṁ hinvanti cittibhiḥ | tvāṁ vardhantu no giraḥ ||

अनुवाद

O Agni, they who understand stir thee to action with their thoughts: So let our songs enhance thy might.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.20

Rigveda 8.44.20
मूल पाठ

अदब्धस्य स्वधावतो दूतस्य रेभतः सदा। अग्नेः सख्यं वृणीमहे॥

लिप्यन्तरण

adabdhasya svadhāvato dūtasya rebhataḥ sadā | agneḥ sakhyaṁ vṛṇīmahe ||

अनुवाद

We ever claim the friendship of Agni, the singing messenger, Of God-like nature, void of guile.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.21

Rigveda 8.44.21
मूल पाठ

अग्निः शुचिव्रततमः शुचिर्विप्रः शुचिः कविः। शुची रोचत आहुतः॥

लिप्यन्तरण

agniḥ śucivratatamaḥ śucirvipraḥ śuciḥ kaviḥ | śucī rocata āhutaḥ ||

अनुवाद

Agni who bears most holy sway, the holy Singer, holy Sage, Shines holy when we worship him.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.22

Rigveda 8.44.22
मूल पाठ

उत त्वा धीतयो मम गिरो वर्धन्तु विश्वहा। अग्ने सख्यस्य बोधि नः॥

लिप्यन्तरण

uta tvā dhītayo mama giro vardhantu viśvahā | agne sakhyasya bodhi naḥ ||

अनुवाद

Yea, let my meditations, let my songs exalt thee evermore. Think, Agni, of our friendly bond,

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.23

Rigveda 8.44.23
मूल पाठ

यदग्ने स्यामहं त्वं त्वं वा घा स्या अहम्। स्युष्टे सत्या इहाशिषः॥

लिप्यन्तरण

yadagne syāmahaṁ tvaṁ tvaṁ vā ghā syā aham | syuṣṭe satyā ihāśiṣaḥ ||

अनुवाद

If I were thou and thou wert I, O Agni, every prayer of thine Should have its due fulfilment here.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.24

Rigveda 8.44.24
मूल पाठ

वसुर्वसुपतिर्हि कमस्यग्ने विभावसुः। स्याम ते सुमतावपि॥

लिप्यन्तरण

vasurvasupatirhi kamasyagne vibhāvasuḥ | syāma te sumatāvapi ||

अनुवाद

For Excellent and Lord of wealth. art thou O Agni, rich in light: May we enjoy thy favouring grace.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.25

Rigveda 8.44.25
मूल पाठ

अग्ने धृतव्रताय ते समुद्रायेव सिन्धवः। गिरो वाश्रास ईरते॥

लिप्यन्तरण

agne dhṛtavratāya te samudrāyeva sindhavaḥ | giro vāśrāsa īrate ||

अनुवाद

Agni, to thee whose laws stand fast our resonant songs of praise speed forth, As rivers hasten to the sea.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.26

Rigveda 8.44.26
मूल पाठ

युवानं विश्पतिं कविं विश्वादं पुरुवेपसम्। अग्निं शुम्भामि मन्मभिः॥

लिप्यन्तरण

yuvānaṁ viśpatiṁ kaviṁ viśvādaṁ puruvepasam | agniṁ śumbhāmi manmabhiḥ ||

अनुवाद

Agni, the Youthful Lord of men, who stirreth much and eateth all, The Sage, I glorify with hymns.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.27

Rigveda 8.44.27
मूल पाठ

यज्ञानां रथ्ये वयं तिग्मजम्भाय वीळवे। स्तोमैरिषेमाग्नये॥

लिप्यन्तरण

yajñānāṁ rathye vayaṁ tigmajambhāya vīḻave | stomairiṣemāgnaye ||

अनुवाद

To Agni let us haste with lauds, the Guide of sacrificial rites, Armed with sharp teeth, the Mighty One.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.28

Rigveda 8.44.28
मूल पाठ

अयमग्ने त्वे अपि जरिता भूतु सन्त्य। तस्मै पावक मृळय॥

लिप्यन्तरण

ayamagne tve api jaritā bhūtu santya | tasmai pāvaka mṛḻaya ||

अनुवाद

And let this man, good Agni, be with thee the singer of thy praise: Be gracious, Holy One, to him.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.29

Rigveda 8.44.29
मूल पाठ

धीरो ह्यस्यद्मसद्विप्रो न जागृविः सदा। अग्ने दीदयसि द्यवि॥

लिप्यन्तरण

dhīro hyasyadmasadvipro na jāgṛviḥ sadā | agne dīdayasi dyavi ||

अनुवाद

For thou art sharer of our feast, wise, ever watchful as a Sage: Agni, thou shinest in the sky.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 8.44.30

Rigveda 8.44.30
मूल पाठ

पुराग्ने दुरितेभ्यः पुरा मृध्रेभ्यः कवे। प्र ण आयुर्वसो तिर॥

लिप्यन्तरण

purāgne duritebhyaḥ purā mṛdhrebhyaḥ kave | pra ṇa āyurvaso tira ||

अनुवाद

O Agni, Sage, before our foes, before misfortunes fall on us, Excellent Lord, prolong our lives.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

स्रोत और सम्पादकीय विवरण

  1. Rig Veda, Book 8, Hymn 44, translated by Ralph T. H. Griffith (1896) — RV 8.44Internet Sacred Text Archive
  2. Rigveda Mandala 8, machine-readable Sanskrit and Roman text — Mandala 8Sanskrit Documents
  3. Rigveda Shakala Samhita, Mandala 8, Sukta 44 — RV 8.44Vedic Heritage Portal, Ministry of Culture, Government of India
एक स्पष्ट उत्तर

सामान्य प्रश्न

सूक्त ४४ क्या है?

सूक्त ४४ सनातन धर्म ज्ञान-मानचित्र का एक बिन्दु है। यह पृष्ठ इसे उसके शास्त्रीय, दार्शनिक या जीवंत परम्परा के सन्दर्भ में रखता है और इसकी शाखाओं, स्रोतों तथा सम्बन्धित मार्गों से जोड़ता है।