सूक्त २४
30 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।
30 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।
गहराई 4 / 4
30 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।
बटन, स्वाइप या बाएँ-दाएँ तीर कुंजियों से पृष्ठ पलटें।
सखाय आ शिषामहि ब्रह्मेन्द्राय वज्रिणे। स्तुष ऊ षु वो नृतमाय धृष्णवे॥
लिप्यन्तरणsakhāya ā śiṣāmahi brahmendrāya vajriṇe | stuṣa ū ṣu vo nṛtamāya dhṛṣṇave ||
अनुवादCOMPANIONS, let us learn a prayer to Indra. whom the thunder arms, To glorify your bold and most heroic Friend.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.शवसा ह्यसि श्रुतो वृत्रहत्येन वृत्रहा। मघैर्मघोनो अति शूर दाशसि॥
लिप्यन्तरणśavasā hyasi śruto vṛtrahatyena vṛtrahā | maghairmaghono ati śūra dāśasi ||
अनुवादFor thou by slaying Vrtra art the Vrtra-slayer, famed for might. Thou, Hero, in rich gifts surpassest wealthy chiefs.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.स नः स्तवान आ भर रयिं चित्रश्रवस्तमम्। निरेके चिद्यो हरिवो वसुर्ददिः॥
लिप्यन्तरणsa naḥ stavāna ā bhara rayiṁ citraśravastamam | nireke cidyo harivo vasurdadiḥ ||
अनुवादAs such, when glorified, bring us riches of very wondrous fame, Set in the highest rank, Wealth-giver, Lord of Bays!
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.आ निरेकमुत प्रियमिन्द्र दर्षि जनानाम्। धृषता धृष्णो स्तवमान आ भर॥
लिप्यन्तरणā nirekamuta priyamindra darṣi janānām | dhṛṣatā dhṛṣṇo stavamāna ā bhara ||
अनुवादYea, Indra, thou disclosest that preeminent dear wealth of men: Boldly, O Bold One, glorified, bring it to us.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.न ते सव्यं न दक्षिणं हस्तं वरन्त आमुरः। न परिबाधो हरिवो गविष्टिषु॥
लिप्यन्तरणna te savyaṁ na dakṣiṇaṁ hastaṁ varanta āmuraḥ | na paribādho harivo gaviṣṭiṣu ||
अनुवादThe workers of destruction stay neither thy right hand nor thy left: Nor hosts that press about thee, Lord of Bays, in fight.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.आ त्वा गोभिरिव व्रजं गीर्भिरृणोम्यद्रिवः। आ स्मा कामं जरितुरा मनः पृण॥
लिप्यन्तरणā tvā gobhiriva vrajaṁ gīrbhirṛṇomyadrivaḥ | ā smā kāmaṁ jariturā manaḥ pṛṇa ||
अनुवादO Thunder-armed, I come with songs to thee as to a stall with kine: Fulfil the wish and thought of him who sings thy praise.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.विश्वानि विश्वमनसो धिया नो वृत्रहन्तम। उग्र प्रणेतरधि षू वसो गहि॥
लिप्यन्तरणviśvāni viśvamanaso dhiyā no vṛtrahantama | ugra praṇetaradhi ṣū vaso gahi ||
अनुवादChief Vrtra-slayer, through the hymn of Visvamanas think of all, All that concerneth us, Excellent, Mighty Guide.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.वयं ते अस्य वृत्रहन्विद्याम शूर नव्यसः। वसोः स्पार्हस्य पुरुहूत राधसः॥
लिप्यन्तरणvayaṁ te asya vṛtrahanvidyāma śūra navyasaḥ | vasoḥ spārhasya puruhūta rādhasaḥ ||
अनुवादMay we, O Vrtra-slayer, O Hero, find this thy newest boon, Longed-for, and excellent, thou who art much invoked!
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.इन्द्र यथा ह्यस्ति तेऽपरीतं नृतो शवः। अमृक्ता रातिः पुरुहूत दाशुषे॥
लिप्यन्तरणindra yathā hyasti te'parītaṁ nṛto śavaḥ | amṛktā rātiḥ puruhūta dāśuṣe ||
अनुवादO Indra, Dancer, Much-invoked! as thy great power is unsurpassed, So be thy bounty to the worshipper unchecked.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.आ वृषस्व महामह महे नृतम राधसे। दृळ्हश्चिद्दृह्य मघवन्मघत्तये॥
लिप्यन्तरणā vṛṣasva mahāmaha mahe nṛtama rādhase | dṛḻhaściddṛhya maghavanmaghattaye ||
अनुवादMost Mighty, most heroic One, for mighty bounty fill thee full. Though strong, strengthen thyself to win wealth, Maghavan!
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.नू अन्यत्रा चिदद्रिवस्त्वन्नो जग्मुराशसः। मघवञ्छग्धि तव तन्न ऊतिभिः॥
लिप्यन्तरणnū anyatrā cidadrivastvanno jagmurāśasaḥ | maghavañchagdhi tava tanna ūtibhiḥ ||
अनुवादO Thunderer, never have our prayers gone forth to any God but thee: So help us, Maghavan, with thine assistance now.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.नह्यङ्ग नृतो त्वदन्यं विन्दामि राधसे। राये द्युम्नाय शवसे च गिर्वणः॥
लिप्यन्तरणnahyaṅga nṛto tvadanyaṁ vindāmi rādhase | rāye dyumnāya śavase ca girvaṇaḥ ||
अनुवादFor, Dancer, verily I find none else for bounty, saving thee, For splendid wealth and power, thou Lover of the Song.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.एन्दुमिन्द्राय सिञ्चत पिबाति सोम्यं मधु। प्र राधसा चोदयाते महित्वना॥
लिप्यन्तरणendumindrāya siñcata pibāti somyaṁ madhu | pra rādhasā codayāte mahitvanā ||
अनुवादFor Indra pour ye out the drops meath blent with Soma let him drink With bounty and with majesty will he further us.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.उपो हरीणां पतिं दक्षं पृञ्चन्तमब्रवम्। नूनं श्रुधि स्तुवतो अश्व्यस्य॥
लिप्यन्तरणupo harīṇāṁ patiṁ dakṣaṁ pṛñcantamabravam | nūnaṁ śrudhi stuvato aśvyasya ||
अनुवादI spake to the Bay Coursers' Lord, to him who gives ability: Now hear the son of Asva as he praises thee.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.नह्यङ्ग पुरा चन जज्ञे वीरतरस्त्वत्। नकी राया नैवथा न भन्दना॥
लिप्यन्तरणnahyaṅga purā cana jajñe vīratarastvat | nakī rāyā naivathā na bhandanā ||
अनुवादNever was any Hero born before thee mightier than thou: None certairdy like thee in goodness and in wealth.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.एदु मध्वो मदिन्तरं सिञ्च वाध्वर्यो अन्धसः। एवा हि वीरः स्तवते सदावृधः॥
लिप्यन्तरणedu madhvo madintaraṁ siñca vādhvaryo andhasaḥ | evā hi vīraḥ stavate sadāvṛdhaḥ ||
अनुवादO ministering priest, pour out of the sweet juice what gladdens most: So is the Hero praised who ever prospers us.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.इन्द्र स्थातर्हरीणां नकिष्टे पूर्व्यस्तुतिम्। उदानंश शवसा न भन्दना॥
लिप्यन्तरणindra sthātarharīṇāṁ nakiṣṭe pūrvyastutim | udānaṁśa śavasā na bhandanā ||
अनुवादIndra, whom Tawny Coursers bear, praise such as thine, preeminent, None by his power or by his goodness hath attained.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.तं वो वाजानां पतिमहूमहि श्रवस्यवः। अप्रायुभिर्यज्ञेभिर्वावृधेन्यम्॥
लिप्यन्तरणtaṁ vo vājānāṁ patimahūmahi śravasyavaḥ | aprāyubhiryajñebhirvāvṛdhenyam ||
अनुवादWe, seeking glory, have invoked this Master of all power and might Who must be glorified by constant sacri fice.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.एतो न्विन्द्रं स्तवाम सखायः स्तोम्यं नरम्। कृष्टीर्यो विश्वा अभ्यस्त्येक इत्॥
लिप्यन्तरणeto nvindraṁ stavāma sakhāyaḥ stomyaṁ naram | kṛṣṭīryo viśvā abhyastyeka it ||
अनुवादCome, sing we praise to Indra, friends, the Hero who deserves the laud, Him who with none to aid o'ercomes all tribes of men.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.अगोरुधाय गविषे द्युक्षाय दस्म्यं वचः। घृतात्स्वादीयो मधुनश्च वोचत॥
लिप्यन्तरणagorudhāya gaviṣe dyukṣāya dasmyaṁ vacaḥ | ghṛtātsvādīyo madhunaśca vocata ||
अनुवादTo him who wins the kine, who keeps no cattle back, Celestial God, Speak wondrous speech more sweet than butter and than meath.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.यस्यामितानि वीर्या न राधः पर्येतवे। ज्योतिर्न विश्वमभ्यस्ति दक्षिणा॥
लिप्यन्तरणyasyāmitāni vīryā na rādhaḥ paryetave | jyotirna viśvamabhyasti dakṣiṇā ||
अनुवादWhose hero powers are measureless, whose bounty ne'er may be surpassed, Whose liberality, like light, is over all.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.स्तुहीन्द्रं व्यश्ववदनूर्मिं वाजिनं यमम्। अर्यो गयं मंहमानं वि दाशुषे॥
लिप्यन्तरणstuhīndraṁ vyaśvavadanūrmiṁ vājinaṁ yamam | aryo gayaṁ maṁhamānaṁ vi dāśuṣe ||
अनुवादAs Vyasva did, praise Indra, praise the Strong unfluctuating Guide, Who gives the foe's possessions to the worshipper.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.एवा नूनमुप स्तुहि वैयश्व दशमं नवम्। सुविद्वांसं चर्कृत्यं चरणीनाम्॥
लिप्यन्तरणevā nūnamupa stuhi vaiyaśva daśamaṁ navam | suvidvāṁsaṁ carkṛtyaṁ caraṇīnām ||
अनुवादNow, son of Vyasva, praise thou him who to the tenth time still is new, The very Wise, whom living men must glorify
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.वेत्था हि निरृतीनां वज्रहस्त परिवृजम्। अहरहः शुन्ध्युः परिपदामिव॥
लिप्यन्तरणvetthā hi nirṛtīnāṁ vajrahasta parivṛjam | aharahaḥ śundhyuḥ paripadāmiva ||
अनुवादThou knowest, Indra, Thunder-armed, how to avoid destructive powers, As one secure from pitfalls each returning day.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.तदिन्द्राव आ भर येना दंसिष्ठ कृत्वने। द्विता कुत्साय शिश्नथो नि चोदय॥
लिप्यन्तरणtadindrāva ā bhara yenā daṁsiṣṭha kṛtvane | dvitā kutsāya śiśnatho ni codaya ||
अनुवादO Indra, bring that aid wherewith of old, Most Wondrous! thou didst slay His foes for active Kutsa: send it down to us.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.तमु त्वा नूनमीमहे नव्यं दंसिष्ठ सन्यसे। स त्वं नो विश्वा अभिमातीः सक्षणिः॥
लिप्यन्तरणtamu tvā nūnamīmahe navyaṁ daṁsiṣṭha sanyase | sa tvaṁ no viśvā abhimātīḥ sakṣaṇiḥ ||
अनुवादSo now we seek thee fresh in might, Most Wonderful in act! for gain: For thou art he who conquers all our foes for us.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.य ऋक्षादंहसो मुचद्यो वार्यात्सप्त सिन्धुषु। वधर्दासस्य तुविनृम्ण नीनमः॥
लिप्यन्तरणya ṛkṣādaṁhaso mucadyo vāryātsapta sindhuṣu | vadhardāsasya tuvinṛmṇa nīnamaḥ ||
अनुवादWho will set free from ruinous woe, or Arya on the Seven Streams: O valiant Hero, bend the Dasa's weapon down.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.यथा वरो सुषाम्णे सनिभ्य आवहो रयिम्। व्यश्वेभ्यः सुभगे वाजिनीवति॥
लिप्यन्तरणyathā varo suṣāmṇe sanibhya āvaho rayim | vyaśvebhyaḥ subhage vājinīvati ||
अनुवादAs to Varosusaman thou broughtest great riches, for their gain, To Vyasva's sons, Blest Lady, rich in ample wealth!
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.आ नार्यस्य दक्षिणा व्यश्वाँ एतु सोमिनः। स्थूरं च राधः शतवत्सहस्रवत्॥
लिप्यन्तरणā nāryasya dakṣiṇā vyaśvā etu sominaḥ | sthūraṁ ca rādhaḥ śatavatsahasravat ||
अनुवादLet Narya's sacrificial meed reach Vyasva's Soma-bearing sons: In hundreds and in thousands be the great reward.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.यत्त्वा पृच्छादीजानः कुहया कुहयाकृते। एषो अपश्रितो वलो गोमतीमव तिष्ठति॥
लिप्यन्तरणyattvā pṛcchādījānaḥ kuhayā kuhayākṛte | eṣo apaśrito valo gomatīmava tiṣṭhati ||
अनुवादIf one should ask thee, Where is he who sacrificed? Whither lookest thou? Like Vala he hath passed away and dwelleth now on Gomati.
English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.सूक्त २४ सनातन धर्म ज्ञान-मानचित्र का एक बिन्दु है। यह पृष्ठ इसे उसके शास्त्रीय, दार्शनिक या जीवंत परम्परा के सन्दर्भ में रखता है और इसकी शाखाओं, स्रोतों तथा सम्बन्धित मार्गों से जोड़ता है।