सूक्त १

त्वां ह्यग्ने सदमित्समन्यवो देवासो देवमरतिं न्येरिर इति क्रत्वा न्येरिरे। अमर्त्यं यजत मर्त्येष्वा देवमादेवं जनत प्रचेतसं विश्वमादेवं जनत प्रचेतसम्॥

tvāṁ hyagne sadamitsamanyavo devāso devamaratiṁ nyerira iti kratvā nyerire | amartyaṁ yajata martyeṣvā devamādevaṁ janata pracetasaṁ viśvamādevaṁ janata pracetasam ||

स भ्रातरं वरुणमग्न आ ववृत्स्व देवाँ अच्छा सुमती यज्ञवनसं ज्येष्ठं यज्ञवनसम्। ऋतावानमादित्यं चर्षणीधृतं राजानं चर्षणीधृतम्॥

sa bhrātaraṁ varuṇamagna ā vavṛtsva devā acchā sumatī yajñavanasaṁ jyeṣṭhaṁ yajñavanasam | ṛtāvānamādityaṁ carṣaṇīdhṛtaṁ rājānaṁ carṣaṇīdhṛtam ||

सखे सखायमभ्या ववृत्स्वाशुं न चक्रं रथ्येव रंह्यास्मभ्यं दस्म रंह्या। अग्ने मृळीकं वरुणे सचा विदो मरुत्सु विश्वभानुषु। तोकाय तुजे शुशुचान शं कृध्यस्मभ्यं दस्म शं कृधि॥

sakhe sakhāyamabhyā vavṛtsvāśuṁ na cakraṁ rathyeva raṁhyāsmabhyaṁ dasma raṁhyā | agne mṛḻīkaṁ varuṇe sacā vido marutsu viśvabhānuṣu | tokāya tuje śuśucāna śaṁ kṛdhyasmabhyaṁ dasma śaṁ kṛdhi ||

त्वं नो अग्ने वरुणस्य विद्वान्देवस्य हेळोऽव यासिसीष्ठाः। यजिष्ठो वह्नितमः शोशुचानो विश्वा द्वेषांसि प्र मुमुग्ध्यस्मत्॥

tvaṁ no agne varuṇasya vidvāndevasya heḻo'va yāsisīṣṭhāḥ | yajiṣṭho vahnitamaḥ śośucāno viśvā dveṣāṁsi pra mumugdhyasmat ||

स त्वं नो अग्नेऽवमो भवोती नेदिष्ठो अस्या उषसो व्युष्टौ। अव यक्ष्व नो वरुणं रराणो वीहि मृळीकं सुहवो न एधि॥

sa tvaṁ no agne'vamo bhavotī nediṣṭho asyā uṣaso vyuṣṭau | ava yakṣva no varuṇaṁ rarāṇo vīhi mṛḻīkaṁ suhavo na edhi ||

अस्य श्रेष्ठा सुभगस्य संदृग्देवस्य चित्रतमा मर्त्येषु। शुचि घृतं न तप्तमघ्न्यायाः स्पार्हा देवस्य मंहनेव धेनोः॥

asya śreṣṭhā subhagasya saṁdṛgdevasya citratamā martyeṣu | śuci ghṛtaṁ na taptamaghnyāyāḥ spārhā devasya maṁhaneva dhenoḥ ||

त्रिरस्य ता परमा सन्ति सत्या स्पार्हा देवस्य जनिमान्यग्नेः। अनन्ते अन्तः परिवीत आगाच्छुचिः शुक्रो अर्यो रोरुचानः॥

trirasya tā paramā santi satyā spārhā devasya janimānyagneḥ | anante antaḥ parivīta āgācchuciḥ śukro aryo rorucānaḥ ||

स दूतो विश्वेदभि वष्टि सद्मा होता हिरण्यरथो रंसुजिह्वः। रोहिदश्वो वपुष्यो विभावा सदा रण्वः पितुमतीव संसत्॥

sa dūto viśvedabhi vaṣṭi sadmā hotā hiraṇyaratho raṁsujihvaḥ | rohidaśvo vapuṣyo vibhāvā sadā raṇvaḥ pitumatīva saṁsat ||

स चेतयन्मनुषो यज्ञबन्धुः प्र तं मह्या रशनया नयन्ति। स क्षेत्यस्य दुर्यासु साधन्देवो मर्तस्य सधनित्वमाप॥

sa cetayanmanuṣo yajñabandhuḥ pra taṁ mahyā raśanayā nayanti | sa kṣetyasya duryāsu sādhandevo martasya sadhanitvamāpa ||

स तू नो अग्निर्नयतु प्रजानन्नच्छा रत्नं देवभक्तं यदस्य। धिया यद्विश्वे अमृता अकृण्वन्द्यौष्पिता जनिता सत्यमुक्षन्॥

sa tū no agnirnayatu prajānannacchā ratnaṁ devabhaktaṁ yadasya | dhiyā yadviśve amṛtā akṛṇvandyauṣpitā janitā satyamukṣan ||

स जायत प्रथमः पस्त्यासु महो बुध्ने रजसो अस्य योनौ। अपादशीर्षा गुहमानो अन्तायोयुवानो वृषभस्य नीळे॥

sa jāyata prathamaḥ pastyāsu maho budhne rajaso asya yonau | apādaśīrṣā guhamāno antāyoyuvāno vṛṣabhasya nīḻe ||

प्र शर्ध आर्त प्रथमं विपन्याँ ऋतस्य योना वृषभस्य नीळे। स्पार्हो युवा वपुष्यो विभावा सप्त प्रियासोऽजनयन्त वृष्णे॥

pra śardha ārta prathamaṁ vipanyā ṛtasya yonā vṛṣabhasya nīḻe | spārho yuvā vapuṣyo vibhāvā sapta priyāso'janayanta vṛṣṇe ||

अस्माकमत्र पितरो मनुष्या अभि प्र सेदुरृतमाशुषाणाः। अश्मव्रजाः सुदुघा वव्रे अन्तरुदुस्रा आजन्नुषसो हुवानाः॥

asmākamatra pitaro manuṣyā abhi pra sedurṛtamāśuṣāṇāḥ | aśmavrajāḥ sudughā vavre antarudusrā ājannuṣaso huvānāḥ ||

ते मर्मृजत ददृवांसो अद्रिं तदेषामन्ये अभितो वि वोचन्। पश्वयन्त्रासो अभि कारमर्चन्विदन्त ज्योतिश्चकृपन्त धीभिः॥

te marmṛjata dadṛvāṁso adriṁ tadeṣāmanye abhito vi vocan | paśvayantrāso abhi kāramarcanvidanta jyotiścakṛpanta dhībhiḥ ||

ते गव्यता मनसा दृध्रमुब्धं गा येमानं परि षन्तमद्रिम्। दृळ्हं नरो वचसा दैव्येन व्रजं गोमन्तमुशिजो वि वव्रुः॥

te gavyatā manasā dṛdhramubdhaṁ gā yemānaṁ pari ṣantamadrim | dṛḻhaṁ naro vacasā daivyena vrajaṁ gomantamuśijo vi vavruḥ ||

ते मन्वत प्रथमं नाम धेनोस्त्रिः सप्त मातुः परमाणि विन्दन्। तज्जानतीरभ्यनूषत व्रा आविर्भुवदरुणीर्यशसा गोः॥

te manvata prathamaṁ nāma dhenostriḥ sapta mātuḥ paramāṇi vindan | tajjānatīrabhyanūṣata vrā āvirbhuvadaruṇīryaśasā goḥ ||

नेशत्तमो दुधितं रोचत द्यौरुद्देव्या उषसो भानुरर्त। आ सूर्यो बृहतस्तिष्ठदज्राँ ऋजु मर्तेषु वृजिना च पश्यन्॥

neśattamo dudhitaṁ rocata dyauruddevyā uṣaso bhānurarta | ā sūryo bṛhatastiṣṭhadajrā ṛju marteṣu vṛjinā ca paśyan ||

आदित्पश्चा बुबुधाना व्यख्यन्नादिद्रत्नं धारयन्त द्युभक्तम्। विश्वे विश्वासु दुर्यासु देवा मित्र धिये वरुण सत्यमस्तु॥

āditpaścā bubudhānā vyakhyannādidratnaṁ dhārayanta dyubhaktam | viśve viśvāsu duryāsu devā mitra dhiye varuṇa satyamastu ||

अच्छा वोचेय शुशुचानमग्निं होतारं विश्वभरसं यजिष्ठम्। शुच्यूधो अतृणन्न गवामन्धो न पूतं परिषिक्तमंशोः॥

acchā voceya śuśucānamagniṁ hotāraṁ viśvabharasaṁ yajiṣṭham | śucyūdho atṛṇanna gavāmandho na pūtaṁ pariṣiktamaṁśoḥ ||

विश्वेषामदितिर्यज्ञियानां विश्वेषामतिथिर्मानुषाणाम्। अग्निर्देवानामव आवृणानः सुमृळीको भवतु जातवेदाः॥

viśveṣāmaditiryajñiyānāṁ viśveṣāmatithirmānuṣāṇām | agnirdevānāmava āvṛṇānaḥ sumṛḻīko bhavatu jātavedāḥ ||