text

सूक्त ४९

5 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।

गहराई 4 / 4

स्रोत-सन्दर्भ तैयार
बहुभाषी सामग्री मॉडल तैयार
ज्ञान-परीक्षण मार्ग तैयार
डिजिटल ग्रन्थ संस्करण
विषय-सूची
डिजिटल ग्रन्थ संस्करण

सूक्त ४९

5 मन्त्रों वाला सम्पूर्ण ऋग्वेद सूक्त: संस्कृत पाठ, IAST लिप्यन्तरण और उपलब्ध स्रोत-संगत ऐतिहासिक अंग्रेज़ी अनुवाद।

पृष्ठ 1 में से 7
आपका स्थान सुरक्षित है

बटन, स्वाइप या बाएँ-दाएँ तीर कुंजियों से पृष्ठ पलटें।

निरन्तर पाठ के रूप में पढ़ें

Rigveda 3.49.1

Rigveda 3.49.1
मूल पाठ

शंसा महामिन्द्रं यस्मिन्विश्वा आ कृष्टयः सोमपाः काममव्यन्। यं सुक्रतुं धिषणे विभ्वतष्टं घनं वृत्राणां जनयन्त देवाः॥

लिप्यन्तरण

śaṁsā mahāmindraṁ yasminviśvā ā kṛṣṭayaḥ somapāḥ kāmamavyan | yaṁ sukratuṁ dhiṣaṇe vibhvataṣṭaṁ ghanaṁ vṛtrāṇāṁ janayanta devāḥ ||

अनुवाद

GREAT Indra will I laud, in whom all people who drink the Soma have attained their longing; Whom, passing wise, Gods, Heaven and Earth, engendered, formed by a Master's hand, to crush the Vrtras.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 3.49.2

Rigveda 3.49.2
मूल पाठ

यं नु नकिः पृतनासु स्वराजं द्विता तरति नृतमं हरिष्ठाम्। इनतमः सत्वभिर्यो ह शूषैः पृथुज्रया अमिनादायुर्दस्योः॥

लिप्यन्तरण

yaṁ nu nakiḥ pṛtanāsu svarājaṁ dvitā tarati nṛtamaṁ hariṣṭhām | inatamaḥ satvabhiryo ha śūṣaiḥ pṛthujrayā aminādāyurdasyoḥ ||

अनुवाद

Whom, most heroic, borne by Tawny Coursers, verily none subdueth in the battle; Who, reaching far, most vigorous, hath shortened the Dasyu's life with Warriors bold of spirit.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 3.49.3

Rigveda 3.49.3
मूल पाठ

सहावा पृत्सु तरणिर्नार्वा व्यानशी रोदसी मेहनावान्। भगो न कारे हव्यो मतीनां पितेव चारुः सुहवो वयोधाः॥

लिप्यन्तरण

sahāvā pṛtsu taraṇirnārvā vyānaśī rodasī mehanāvān | bhago na kāre havyo matīnāṁ piteva cāruḥ suhavo vayodhāḥ ||

अनुवाद

Victor in fight, swift mover like a warhorse, pervading both worlds, rainer down of blessings, To he invoked in war like Bhaga, Father, as 'twere, of hymns, fair, prompt to hear, strength-giver.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 3.49.4

Rigveda 3.49.4
मूल पाठ

धर्ता दिवो रजसस्पृष्ट ऊर्ध्वो रथो न वायुर्वसुभिर्नियुत्वान्। क्षपां वस्ता जनिता सूर्यस्य विभक्ता भागं धिषणेव वाजम्॥

लिप्यन्तरण

dhartā divo rajasaspṛṣṭa ūrdhvo ratho na vāyurvasubhirniyutvān | kṣapāṁ vastā janitā sūryasya vibhaktā bhāgaṁ dhiṣaṇeva vājam ||

अनुवाद

Supporting heaven, the high back of the region, his car is Vayu with his team of Vasus. Illumining the nights, the Sun's creator, like Dhisana he deals forth strength and riches.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

Rigveda 3.49.5

Rigveda 3.49.5
मूल पाठ

शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ। शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम्॥

लिप्यन्तरण

śunaṁ huvema maghavānamindramasminbhare nṛtamaṁ vājasātau | śṛṇvantamugramūtaye samatsu ghnantaṁ vṛtrāṇi saṁjitaṁ dhanānām ||

अनुवाद

Call we on Maghavan, auspicious Indra, best Hero in the fight where spoil is gathered; The Strong, who listens, who gives aid in battles, who slays the Vrtras, wins and gathers treasure.

English translation: Ralph T. H. Griffith, 1896.

स्रोत और सम्पादकीय विवरण

  1. Rig Veda, Book 3, Hymn 49, translated by Ralph T. H. Griffith (1896)RV 3.49Internet Sacred Text Archive
  2. Rigveda Mandala 3, machine-readable Sanskrit and Roman textMandala 3Sanskrit Documents
  3. Rigveda Shakala Samhita, Mandala 3, Sukta 49RV 3.49Vedic Heritage Portal, Ministry of Culture, Government of India
एक स्पष्ट उत्तर

सामान्य प्रश्न

सूक्त ४९ क्या है?

सूक्त ४९ सनातन धर्म ज्ञान-मानचित्र का एक बिन्दु है। यह पृष्ठ इसे उसके शास्त्रीय, दार्शनिक या जीवंत परम्परा के सन्दर्भ में रखता है और इसकी शाखाओं, स्रोतों तथा सम्बन्धित मार्गों से जोड़ता है।